W 2022 roku w życie weszły nowe przepisy związane z budową domów bez pozwolenia. Program Nowy Ład zwiększył dopuszczalny metraż dla domów, które nie będą wymagały pozwolenia do 70 m2. Domy bez pozwolenia na budowę muszą jednak spełniać określone wymagania, a ponadto, muszą być wznoszone w celu zaspokojenia prywatnych potrzeb mieszkaniowych inwestora. W tym artykule omówimy to, jakie domy można obecnie budować bez pozwolenia, a także, jak w tym przypadku wyglądają formalności.
Zmiany wprowadzone przez Polski Ład w 2022 roku
W 2022 roku w życie weszły przepisy uchwalone wraz z rządowym planem rozwoju Polski Ład. Spore zmiany przyniósł on także dla branży budowlanej. Do 2022 roku bez pozwolenia można było budować jedynie domy o powierzchni nieprzekraczającej 35 m2. Polski Ład podnosi dopuszczalny metraż do 70 m2. Biorąc pod uwagę, że chodzi tu o powierzchnię zabudowy, aktualnie można bez problemu wybudować bez pozwolenia komfortowy dom dla 3-4 osobowej rodziny. Domy te można wybudować na zgłoszenie. Jest to znacznie uproszczona procedura, którą można zrealizować w dużo krótszym czasie. Uproszczono także sam sposób prowadzenia inwestycji, np. nie ma już obowiązku ustanawiania kierownika budowy oraz prowadzenia dziennika budowy. Biorąc jednak pod uwagę, że kierownik i dziennik budowy zabezpieczają interesy inwestora, nie warto z nich rezygnować, nawet gdy nie są obowiązkowe.
Ustanowione przepisy na pewno są bardzo korzystne dla inwestorów, którzy planują wybudowanie niewielkiego domu mieszkalnego w celu zaspokojenia potrzeb własnych. Formalności są w tym przypadku ograniczone do minimum. Na stronie internetowej Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego pojawiły się nawet darmowe projekty domów do 70 m2, które można wybudować bez pozwolenia. Coraz częściej mówi się również o tym, że w niedalekiej przeszłości wprowadzona zostanie zmiana, która pozwoli budować domy bez pozwolenia na budowę niezależnie od ich metrażu.
Jakie domy można budować bez pozwolenia?
Domy bez pozwolenia na budowę muszą oczywiście spełniać kilka podstawowych warunków. Jeśli chodzi o domy mieszkalne, muszą one spełniać następujące wymagania:
- ich powierzchnia zabudowy nie może przekraczać 70 m2;
- dom może posiadać nie więcej, niż dwie kondygnacje;
- dom w całości mieści na na działce, na której został zaprojektowany, a obszar oddziaływania inwestycji nie wykracza na sąsiednie działki;
- dom musi być budowany w celu zaspokojenia indywidualnych potrzeb mieszkaniowych inwestora.
Polski Ład wprowadził zmiany nie tylko dla domów jednorodzinnych, ale również dla domów rekreacyjnych. Jeśli chodzi o domy rekreacyjne bez pozwolenia, muszą one spełniać następujące warunki:
- powierzchnia zabudowy nieprzekraczająca 70 m2;
- budynek parterowy przeznaczony do rekreacji indywidualnej;
- rozpiętość elementów konstrukcyjnych do 6 m i wysięg wsporników do 2 m,
- na każde 500 m2 działki przypada tylko jeden dom rekreacyjny spełniający te warunki.
Wyżej wymienione domy jednorodzinne i rekreacyjne można wybudować bez konieczności uzyskiwania dla nich pozwolenia na budowę. Nie oznacza to jednak, że tego typu domy można budować bez żadnych ograniczeń. Obowiązuje bowiem uproszczona procedura zgłoszenia z projektem budowlanym.
Jakie formalności obowiązują dla domów bez pozwolenia?
Domy bez pozwolenia na budowę można obecnie wybudować na podstawie zgłoszenia z projektem budowlanym. Inwestor jest zobowiązany przedłożyć na biurko wójta, burmistrza lub prezydenta miasta zgłoszenie, które będzie zawierało następujące dokumenty: projekt architektoniczno-budowlany, projekt zagospodarowania terenu, dokument potwierdzający prawo do dysponowania działką, oświadczenie o budowie domu dla własnych potrzeb mieszkaniowych, oświadczenie, że przyjmuje się odpowiedzialność za kierowanie budową (tylko w przypadku rezygnacji z kierownika budowy).
Organ administracyjny ma 21 dni na ewentualne wystosowanie sprzeciwu, który zablokuje inwestorowi możliwość rozpoczęcia budowy. Jeśli w tym czasie inwestor nie otrzyma sprzeciwu, wówczas jest to tzw. "milcząca zgoda" na rozpoczęcie inwestycji. Przed rozpoczęciem prac budowlanych inwestor powinien jednak powiadomić o takim zamiarze powiatowy inspektorat nadzoru budowlanego. Takie zawiadomienie należy złożyć nie później, niż 7 dni przed planowanym terminem rozpoczęcia prac.
Domy bez pozwolenia na budowę - co przyniosą nadchodzące lata?
W momencie wchodzenia w życia planu rozwoju Polski Ład pojawiły się także informacje o tym, że domy bez pozwolenia na budowę będzie można wznosić niezależnie od ich metrażu, a zatem zniknąć ma ograniczenie do 70 m2. Taka zmiana miała wejść w życie jeszcze w 2023 roku, ale jak na razie tak się nie stało. Ponadto, coraz mniej wskazuje na to, że taka zmiana faktycznie wejdzie w życie do końca 2023 roku. Niemniej jednak, inwestorzy planujący budowę w niedalekiej przyszłości powinni o tym pamiętać i sprawdzić, czy od momentu publikacji tego artykułu nie wprowadzono tej zmiany. Na ten moment domy bez pozwolenia na budowę wciąż można budować zgodnie z wyżej opisanymi wymaganiami.
