Budowa domu jest złożonym procesem, który nie zawsze przebiega zgodnie z naszymi oczekiwaniami. Wówczas, w przypadku wystąpienia jakichkolwiek trudności, konieczne okazuje się skorzystanie z pomocy wykwalifikowanego specjalisty, jakim jest powiatowy inspektor nadzoru. Niekiedy również zakres prowadzonych prac jest na tyle obszerny, że wymagane jest dodatkowe sprawdzenie poprawności realizacji inwestycji.
Kim dokładnie jest powiatowy inspektor i kiedy konieczne będzie wezwanie go w celu zapoznania się z przebiegiem budowy? Sprawdź, w jakich sytuacjach warto, a kiedy trzeba skorzystać z pomocy powiatowego inspektora.
Za co odpowiada nadzór budowlany?
Aby lepiej zrozumieć, kim jest inspektor nadzoru, warto w pierwszej kolejności dowiedzieć się, czym dokładnie jest nadzór budowlany. Administracyjny nadzór budowlany to urząd państwowy, który ma za zadanie reprezentować interesy Rzeczpospolitej Polskiej. Nadzór budowlany został powołany na mocy ustawy prawo budowlane, która równocześnie określa zakres obowiązków organu.
Nadzór budowlany jest ściśle zhierarchizowaną strukturą administracji rządowej, której głównym celem jest czuwanie nad prawidłowym przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego. Jednak co ważne, nadzór budowlany nie jest stroną w procesie ubiegania się o wydanie pozwolenia na budowę.
Do głównych zadań nadzoru budowlanego należą, zgodnie z zapisami ustawy Prawo budowlane, takie czynności, jak:
- kontrola przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego, w tym podczas realizacji inwestycji prywatnych,
- kontrola poprawności działania organów administracji architektoniczno-budowlanej,
- badanie przyczyn powstania katastrof budowlanych,
- ścisła współpraca z organami kontroli państwowej.
Co to w praktyce oznacza? Nadzór budowlany czuwa nad prawidłowością realizacji wszystkich inwestycji budowlanych, realizowanych na terenie kraju. Podczas prowadzonych kontroli, zwraca uwagę w szczególności na takie aspekty, jak zgodność wszystkich prowadzonych prac budowlanych z zatwierdzonym projektem, a także warunkami zdefiniowanymi w uzyskanej decyzji o pozwolenie na budowę. Dodatkowo nadzór określa zgodność realizowanych prac z zapisami ustawy, w celu określenia, czy realizowana budowa spełnia niezbędne warunki bezpieczeństwa, a także czy jest zgodna z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i wymaganiami ochrony środowiska.
Nadzór budowlany ma za zadanie określić, czy stosowane rozwiązania architektoniczno-budowlane są zgodne z obowiązującymi normami i przepisami, a także aktualną wiedzą techniczną. Przeprowadzenie takiej weryfikacji pozwala znacząco zmniejszyć ryzyko wystąpienia katastrofy budowlanej.
Powiatowy inspektor – kto to jest?
Nadzór budowlany jest strukturą zhierarchizowaną, a za realizację obowiązków wynikających z przepisów ustawy odpowiadają powiatowy inspektor nadzoru budowlanego – PIND, wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego – WINB oraz Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego – GINB.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego jest organem pierwszej instancji. Co to oznacza w praktyce? Jeżeli na budowie wszystko przebiega zgodnie z założeniami, a prawo budowlane nie wskazuje inaczej, wówczas za wszelkie zadania, związane z kontrolowaniem procesu budowy odpowiada PINB.
Powiatowy inspektor nadzoru budowlanego pełni swoje obowiązki, wynikające z przepisów ustawy, w obrębie architektoniczno-budowlanych organów powiatowych. Zakres obowiązków Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego jest ściśle uregulowany i obejmuje przede wszystkim kontrolowanie zgodności procesu budowy z założeniami projektowymi oraz obowiązującymi przepisami prawa.
Do głównych obowiązków Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego należą:
- kontrolowanie prawidłowości budowy, w tym w szczególności jej zgodności z obowiązującymi przepisami prawa oraz z założeniami projektu architektoniczno-budowlanego,
- wydawanie postanowień o wymierzeniu kary, w przypadku wystąpienia niezgodności w procesie budowy lub w przypadku wystąpienia samowoli budowlanej,
- wydawanie pozwolenia na budowę oraz późniejsze użytkowanie obiekty,
- przyjmowanie zawiadomień o wystąpieniu nieprawidłowości w procesie budowy oraz dotyczących zagrożeń,
- przeprowadzenie kontroli obiektów budowlanych, już na etapie ich późniejszego użytkowania,
- wydawanie decyzji o konieczności usunięcia powstałych nieprawidłowości,
- wydawanie szczegółowych nakazów, w tym m.in. o konieczności rozbiórki obiektu,
- badanie przyczyny wystąpienia katastrofy budowlanej.
Co warte podkreślenia, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego jest odpowiedzialny za wykonywanie podobnych obowiązków, jak Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego. Różnica polega na tym, że jako urzędnik wyższego stopnia zajmuje się głównie realizacją prac budowlanych dotyczących obiektów publicznych.
Kompetencje powiatowego inspektora nadzoru
Prywatnych inwestorów, z uwagi na znacznie węższy zakres prowadzonych prac, interesuje przede wszystkim praca Powiatowych Inspektorów Nadzoru Budowlanego. Jakie są jego kompetencje i kiedy może się pojawić podczas realizacji prywatnej inwestycji, w tym budowy domu jednorodzinnego?
Do głównych kompetencji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego należy przede wszystkim przeprowadzanie regularnych kontroli. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego jest upoważniony do tego, by wejść na teren budowy, w celu określenia jej zgodności z obowiązującymi przepisami prawa, a także założeniami dokumentacji projektowej.
Podczas kontroli Powiatowy Inspektor nadzoru Budowlanego ma prawo zażądać pełnego dostępu do dokumentów i projektów, a w szczególnych przypadkach, w tym w przypadku wykrycia niezgodności, w tym w zakresie jakości stosowanych materiałów lub technik budowalnych, a także w przypadku wystąpienia wątpliwości co do stanu technicznego obiektu budowlanego, ma prawo przeprowadzić szczegółową ekspertyzę.
Podczas czynności kontrolnych Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego będzie zwracał uwagę na zgodność prowadzonych prac z obowiązującymi przepisami prawa, a wszelkie niezgodności mogą skutkować nałożeniem kar finansowych.
Wszelkie polecenia wydawane przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego powinny być odnotowane w dzienniku budowy, a następnie realizowane według ściśle określonego schematu. Niezastosowanie się do poleceń Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego może skutkować nałożeniem dodatkowej kary na inwestora odpowiedzialnego za realizację budowy.
Czym różnią się inspektor nadzoru budowlanego i inspektor nadzoru inwestorskiego?
Niekiedy inspektor nadzoru budowlanego bywa mylony z inspektorem nadzoru inwestorskiego. Warto jednak pamiętać, że są to dwie różne funkcje. Przede wszystkim inspektor nadzoru inwestorskiego jest osobą zatrudnioną przez inwestora i ma za zadanie reprezentować jego interesy na budowie.
Zatrudnienie inspektora nadzoru inwestorskiego pozwala oddelegować zadania związane z kontrolowaniem zgodności prowadzonych prac osobie dysponującej odpowiednią wiedzą i kompetencjami. Do głównych zadań inspektora nadzoru inwestorskiego należą:
- kontrolowanie materiałów wykorzystywanych podczas procesu budowy, w tym w szczególności ocena ich zgodności z założeniami projektowymi,
- kontrola przebiegu budowy zgodnie z obowiązującym harmonogramem prowadzonych prac,
- zatwierdzanie kolejnych etapów budowy,
- kontrola i potwierdzanie zapisów w dzienniku budowy,
- kontrola oddanych do użytku obiektów budowlanych użyteczności publicznej.
Kiedy należy się udać do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego?
Choć podczas realizacji budowy obecność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego często wywołuje niepokój u inwestora, to warto pamiętać, że jego głównym zadaniem jest zagwarantowanie bezpieczeństwa użytkowników budynku. Nie każdy inwestor prywatny dysponuje odpowiednią wiedzą i kwalifikacjami, pozwalającymi na określenie zgodności realizowanych prac, z obowiązującymi normami.
Właśnie dlatego, już po zakończeniu realizacji prac budowlanych przed inwestorami pojawiają się kolejne formalności – odbiór budynku. W tym celu należy zgłosić się do Powiatowego Nadzoru Budowlanego, aby zgłosić ukończenie inwestycji. Urząd w terminie do 14 dni może wskazać termin kontroli budowy. W przypadku braku zastrzeżeń ze strony Powiatowego Nadzoru Budowlanego lub w przypadku braku zgłoszenia sprzeciwu w terminie do 14 dni od dnia zgłoszenia zakończenia inwestycji można rozpocząć użytkowanie obiektu budowlanego.
Do Powiatowego Nadzoru Budowlanego należy się również zgłosić wówczas, gdy mimo prowadzonych prac budowlanych inwestor chce rozpocząć użytkowanie obiektu budowlanego. Zwykle ma to miejsce, w przypadku zakończenia prac prowadzonych w obrębie parteru budynku i kontynuacji budowy na piętrze. Aby możliwe było użytkowanie wykończonej części, konieczne jest uzyskanie stosownej zgody.
Dodatkowo do Powiatowego Nadzoru Budowlanego należy zgłosić każde zdarzenie, spełniające znamiona samowoli budowlanej. Inspektor po przeprowadzonej szczegółowej kontroli może zlecić konieczności doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu sprzed rozpoczęcia prac, a także nałożyć na inwestora dodatkową karę.
