Dom piętrowy czy z poddaszem?
![watch](assets/img/watch.jpg)
Kluczem do wyboru odpowiedniego typu projektu domu jednorodzinnego jest znajomość podstawowych cech wyróżniających każdy typ budynku. Obecnie inwestorzy planujący budowę domu jednorodzinnego mogą się zdecydować na wybór między innymi domu piętrowego oraz parterowego, z poddaszem użytkowym.
Zgodnie z obecnie przyjętą definicją, dom piętrowy to budynek mieszkalny, w którym występują co najmniej dwa pełne piętra, które są równej wysokości i zwykle wyróżniają się zbliżoną powierzchnią użytkową. Obie kondygnacje połączone są ze sobą schodami wewnętrznymi, zapewniając sprawną komunikację pomiędzy kondygnacjami.
Domy piętrowe (zarówno z jednym, jak i z kilkoma piętrami) wyróżniają się tym, że powierzchnia użytkowa została rozłożona na kilka kondygnacji. To sprawia, że tego typu budynki doskonale sprawdzą się w przypadku mniejszych działek, które nie pozwalają na budowę domu parterowego o pożądanej powierzchni użytkowej.
Z uwagi na typ zabudowy, domy piętrowe wymagają mniejszych nakładów podczas realizacji prac ziemnych. Fundamenty domu piętrowego o takiej samej powierzchni użytkowej będą wyraźnie mniejsze niż domu parterowego. Co więcej, mniejsza będzie również powierzchnia dachu domu piętrowego.
Zalety i wady domów piętrowych
Domy piętrowe to częsty wybór osób, którym zależy na większej powierzchni użytkowej i możliwości wygodnego podziału domu na strefy – dzienną, wizytową i nocną, prywatną. Rozdzielenie pomieszczeń na dwie kondygnacje pozwala z łatwością uzyskać pożądane rezultaty, zapewniając maksymalne poczucie prywatności, również wówczas, gdy w domu przebywają goście.
Jednak to nie jedyna zaleta domów piętrowych. Wśród tych najważniejszych inwestorzy często wymieniają takie cechy, jak:
Niższe koszty budowy – wybierając odpowiedni projekt domu piętrowego, inwestor może wznieść dom o podobnym metrażu do domu parterowego, w niższej cenie. Różnica cenowa wynika przede wszystkim z niższych kosztów wykonania fundamentów oraz pokrycia dachu, które pochłaniają znaczne koszty całej inwestycji. Należy jednak pamiętać, że koszty budowy mogą znacząco wzrosnąć, jeżeli inwestor zamiast tradycyjnych schodów zdecyduje się na montaż wyjątkowo estetycznych, ale znacznie droższych schodów drewnianych, a projekt zawierać będzie liczne elementy ozdobne, takie jak balkony, wykusze czy obszerne okna dachowe.
Sprawdzi się nawet na niewielkiej działce – oczywiście pod warunkiem, że przepisy prawa lokalnego dopuszczą jego budowę. Jednak w istocie, domy piętrowe pozwalają na uzyskanie znacznie większej powierzchni użytkowej, ponieważ ta rozłożona jest na kilka kondygnacji.
Niższe koszty ogrzewania domu – domy piętrowe dla uproszczenia procesu budowy zwykle mają znacznie bardziej zwartą bryłę. To sprawia, że możliwe jest uzyskanie korzystniejszego stosunku powierzchni przegród zewnętrznych do kubatury, co sprzyja uzyskaniu efektywności ogrzewania. Należy jednak pamiętać, że aby możliwe było uzyskanie korzystnego bilansu energetycznego, dom powinien być pozbawiony obszarów narażonych na straty ciepła. Balkony, wykusze i duże okna dachowe, mimo wyjątkowej estetyki, sprzyjają nadmiernej utracie ciepła, tym samym znacząco podnosząc koszty ogrzewania.
Jak widać, lista zalet domów piętrowych jest naprawdę imponująca. Należy jednak pamiętać, że tego typu budynki nie są w pełni wolne od wad. Wyraźnie większa powierzchnia elewacji może podnieść koszty budowy, co w połączeniu z licznymi balkonami, wykuszami i oknami dachowymi może znacząco wpłynąć na całkowity koszt budowy domu.
Wśród pozostałych wad domów piętrowych, warto wziąć pod uwagę takie czynniki, jak:
Konieczność budowy schodów – wzniesienie schodów wiąże się nie tylko z koniecznością poniesienia dodatkowych, często wysokich kosztów, ale dodatkowo może stanowić wyzwanie w szczególności dla osób starszych oraz tych, u których występują problemy z poruszaniem się. Co więcej, schody mogą wymagać dodatkowego zabezpieczenia w przypadku gdy w domu mieszkają małe dzieci.
Ryzyko powstawania mostków cieplnych – domy piętrowe znacznie częściej narażone są na występowanie licznych mostków cieplnych, które mogą być przyczyną nadmiernej utraty ciepła. Aby nie dopuścić do nadmiernego wychładzania się wnętrza domu, należy już na etapie budowy domu zadbać o wykonanie solidnej izolacji. Warto również zrezygnować z elementów ozdobnych, pamiętając o tym, że im prostsza jest bryła budynku, tym lepiej ten utrzymuje ciepło.
Domy z poddaszem, to takie budynki mieszkalne, w których jedna z kondygnacji umieszczona jest bezpośrednio pod dachem skośnym. W budownictwie wyróżnia się dwa typu budynków z poddaszem, te z poddaszem użytkowym, które mogą spełniać funkcje mieszkalne, oraz z poddaszem nieużytkowym, które może być przeznaczone na przykład na przechowywanie.
Z uwagi na liczne skosy występujące na poddaszu użytkowym, górna kondygnacja domu parterowego wyróżnia się wyraźnie mniejszą powierzchnią użytkową, a pełne zagospodarowanie przestrzeni może być kłopotliwe. Jednak warto przy tym podkreślić, że skosy dachu dodają uroku wnętrzu, tworząc doskonałą przestrzeń na aranżację między innymi sypialni.
Zalety i wady domów z poddaszem użytkowym
Alternatywą dla domów piętrowych są domy parterowe, z poddaszem użytkowym. Obecnie tego typu budynki są najchętniej wybierane przez Polaków, ponieważ doskonale łączą możliwości domów piętrowych, z estetyką tych parterowych. Ich główną zaletą jest znacznie niższy koszt budowy, w porównaniu do klasycznych domów piętrowych. Ściany górnej kondygnacji są znacznie mniejsze, przez co inwestorzy ponoszą niższe koszty związane z wykonaniem ocieplenia czy tynków.
Jednak to nie jedyna zaleta domów parterowych z poddaszem użytkowym. Wśród najistotniejszych zalet tego typu budowli inwestorzy wymieniają takie cechy, jak:
Przytulny charakter – poddasze użytkowe tworzy idealną przestrzeń do aranżacji sypialni lub pokoju rekreacyjnego. Skosy nadają wnętrzu uroku, a odpowiednio zaaranżowane pozwalają stworzyć niepowtarzalny klimat.
Wygodny podział funkcjonalny – domy z poddaszem użytkowym, podobnie jak te piętrowe, pozwalają na zastosowanie wygodnego podziału funkcjonalnego. Część dzienna zaplanowana na parterze i prywatna na poddaszu użytkowym pozwala na utrzymanie maksymalnego poczucia prywatności i intymności.
Warto jednak podkreślić, że podobnie, jak w przypadku domów piętrowych, również parterowe z poddaszem użytkowym nie są wolne od wad. Decydując się na tego typu zabudowę, należy ponownie liczyć się z kosztami i ograniczeniami związanymi z budową schodów. Co więcej, liczne skosy na górnej kondygnacji mogą znacząco utrudniać aranżację wnętrza.
Planując budowę domu jednorodzinnego na własnej działce budowlanej, inwestor nie ma pełnej swobody dotyczącej wyboru projektu domu jednorodzinnego. O tym, jaka forma zabudowy jest dopuszczalna na danym obszarze, decydują ustalenia gminne. Dążąc do utrzymania określonego ładu przestrzennego, gminy określają miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku jego braku, warunki zabudowy. Oba te dokumenty jasno precyzują kryteria, jakim odpowiadać ma budynek, aby możliwe było uzyskanie pozwolenia na budowę.
W miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lub w decyzji o warunkach zabudowy gmina może określić specyficzne cechy, jakim powinny odpowiadać budynki wznoszone na określonym terenie. Wytyczne mogą obejmować między innymi takie cechy, jak kąt nachylenia dachu, wskazując zarówno maksymalny, jak i minimalny dopuszczalny kąt nachylenia. Dodatkowo dokumenty te mogą wskazywać maksymalną dopuszczalną wysokość domu, ograniczając tym samym budowę domów piętrowych, a także jego specyficzne umieszczenie na działce, jeżeli jest inne od tego, wymaganego przepisami prawa.
Niespełnienie któregokolwiek punku określonego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy może skutkować nieuzyskaniem pozwolenia na budowę. Właśnie dlatego tak ważne jest, by decyzje dotyczące wyboru odpowiedniego projektu podejmować po wcześniejszym zapoznaniu się z przepisami lokalnymi.
Bez wątpienia jednym z istotnych czynników, wpływających na wybór odpowiedniego projektu domu są koszty związane z planowaną budową. Te są zależne przede wszystkim od powierzchni użytkowej domu, rodzaju zastosowanej technologii budowy, a nawet lokalizacji przedsięwzięcia.
Budowa domu piętrowego będzie się wiązać z koniecznością poniesienia wysokich kosztów związanych z budową ścian zewnętrznych, a także ich późniejszym wykończeniem. Z kolei budowa domu parterowego z poddaszem użytkowym wygeneruje wysokie koszty związane z budową i ociepleniem dachu.
Zależności te sprawiają, że budowa każdego z tych domów wiązać się będzie z koniecznością poniesienia zbliżonych kosztów. Tym samym, wybierając odpowiedni projekt domu, parterowego z poddaszem użytkowym lub piętrowego, warto kierować się przede wszystkim własnymi potrzebami i preferencjami, a także możliwościami wynikającymi z przepisów prawa lokalnego.