Każdy obiekt budowlany generujący obciążenia musi posiadać fundamenty, czyli elementy, na których opiera się jego ciężar. To właśnie fundament jest odpowiedzialny za bezpieczne rozprowadzanie obciążeń do gruntu. Powszechnie stosowanym rozwiązaniem jest stopa fundamentowa. Z niniejszego artykułu dowiesz się, na czym polega to rozwiązanie, jakie są jego właściwości, a także zastosowania w budownictwie.
Czym jest stopa fundamentowa?
Stopa fundamentowa to rodzaj fundamentu bezpośredniego, który stosuje się najczęściej pod obiekty generujące duże obciążenie punktowe. Są to chociażby kolumny, słupy nośne czy kominy. Fundament ten nie sprawdza się natomiast przy obciążeniach powierzchniowych. W zależności od konkretnego zastosowania, wymiarów i kształtu obiektu budowlanego, możemy wyróżnić stopy fundamentowe o różnych kształtach, z czego najczęściej spotykane są stopy prostokątne. Możemy wskazać także stopy: trapezowe, schodkowe lub kielichowe. Stopa fundamentowa jest konstrukcją żelbetową – posiada stalowe zbrojenia główne i strzemiona, które następnie zalewa się betonem.
Jakie właściwości posiada stopa fundamentowa?
Żelbetowe stopy fundamentowe wykonuje się najczęściej z żelbetu. Jest to konstrukcja bardzo zbliżona do tradycyjnych ław – mamy stalowe zbrojenia, które następnie zalewa się betonem, a następnie przechodzi się do murowania docelowego obiektu konstrukcyjnego. Stopy fundamentowe odznaczają się bardzo wysoką wytrzymałością i są w stanie znieść nawet bardzo duże obciążenia generowane przez niewielkie, ale ciężkie obiekty, takie jak filar, słup czy komin. Ponadto, kształt stopy ułatwia bezpieczne odprowadzanie obciążeń do gruntu.
Stopy fundamentowe można wykonać także z cegły, kamienia lub samego betonu, bez zbrojenia. Zastosowanie tych stóp jest jednak mocno ograniczone, ponieważ sprawdzają się one jedynie przy słupach obciążanych osiowo. Z kolei żelbetowe stopy fundamentowe można wykorzystać pod elementami przenoszącymi obciążenia osiowo, ale również mimośrodowo. W ofercie producentów dostępne są aktualnie prefabrykowane stopy fundamentowe, które trafiają na plac budowy w gotowej formie – wystarczy je osadzić w gruncie na warstwie chudego betonu.
Zastosowanie stopy fundamentowej w budownictwie
Jak już mówiliśmy, stopy fundamentowe to płytki fundament bezpośredni, który wykorzystuje się pod obiekty generujące skoncentrowane obciążenie punktowe. A zatem, stopy fundamentowe zazwyczaj stosuje się w celu podparcia takich elementów konstrukcyjnych, jak: filary, kolumny, słupy, a także kominy. Rozwiązanie to można zastosować także w przypadku posadowienia krótkich fragmentów budynku, które wystają poza główny obrys konstrukcji, ale ich długość sprawia, że nie ma sensu stosowania ławy fundamentowej. Wybór przekroju i rozmiaru stopy zależy od kształtu i rozmiarów obiektu, ale również od warunków wodno-gruntowych.
W jaki sposób wykonuje się stopę fundamentową?
Proces stawiania stopy fundamentowej nie różni się specjalnie od stawiania ław fundamentowych. Pierwszy etap to prace ziemne, czyli wykonanie wykopów, a także szalunków, pod przyszłe konstrukcje żelbetowe. Jako podstawę wylewa się chudy beton, zwykle klasy C8/10 lub C10/12. Następnie umieszcza się zbrojenia stalowe oraz startery, czyli elementy, które pozwalają na późniejsze łączenie ze sobą elementów konstrukcyjnych. Po umieszczeniu zbrojenia szalunki zalewa się betonem o dostatecznej klasie – tutaj klasę betonu trzeba dostosować do stopnia generowanych obciążeń.
Przy zalewaniu szalunków betonem należy zadbać o jej odpowietrzanie. Służą to tego specjalne urządzenia, takie jak chociażby wibratory pogrążalne. To sprawia, że betonowa konstrukcja będzie bardziej odporna na pękanie. Stopy fundamentowe należy jeszcze zabezpieczyć przed działaniem wilgoci. W tym celu stosuje się hydroizolację lekką (w formie specjalnej emulsji wodoszczelnej lub folii) lub hydroizolację ciężką (np. papa termozgrzewalna). Wybór zależy od warunków wodno-gruntowych. Po związaniu mieszanki betonowej można rozebrać szalunki (o ile nie były to szalunki tracone), a następnie przejść do prac związanych z murowaniem docelowego obiektu.
Stopa fundamentowa a budowa domu jednorodzinnego
Być może zastanawiasz się, czy stopy fundamentowe znajdują zastosowanie przy budowie domu jednorodzinnego. Jak najbardziej! To dość powszechne rozwiązanie, po które sięga się we wszystkich obszarach budownictwa, jeśli zachodzi konieczność wykonania fundamentu pod obiekt generujący duże obciążenie punktowe. Jeśli projekt domu zakłada wykonanie słupów nośnych, filarów czy kolumn (np. przy wejściu lub na patio) wówczas często opiera się je właśnie na stopach fundamentowych. Rozwiązanie to często stosuje się także przed wymurowaniem komina.