Tynk elewacyjny – jaki wybrać?
![watch](assets/img/watch.jpg)
Decydując się na wybór tynku elewacyjnego trzeba wziąć pod uwagę szereg czynników. Zacznijmy od systemu ocieplenia. Na materiały paroprzepuszczalne można układać tynki charakteryzujące się wysoką paroprzepuszczalnością. Odpadają zatem tynki akrylowe, które ze względu na niską paroprzepuszczalność współpracują dobrze jedynie ze styropianem. Kolejna kwestia to czynniki zagrożenia, jakie występują na działce budowlanej. Jeśli elewacja będzie bardziej wystawiona na działanie warunków atmosferycznych, kluczową cechą powinna być wysoka odporność na wilgoć, a także na zabrudzenia. Jeśli w okolicy występuje torowisko lub ruchliwa droga, wówczas tynki powinny być elastyczne i odporne na drgania. Przy wyborze tynku elewacyjnego istotną kwestią jest również sposób aplikacji, cena, a także dostępna paleta kolorów.
Na samym wstępie warto zaznaczyć, że tynki elewacyjne dzielą się na grubowarstwowe i cienkowarstwowe. Te pierwsze powstają na bazie cementu, przez co łatwiej chłoną wodę i są bardziej podatne na pękanie. To sprawia, że tynki grubowarstwowe odchodzą powoli do lamusa i są stosowane coraz rzadziej. Nowe domy w zdecydowanej większości przypadków wykańcza się tynkami cienkowarstwowymi, które są uniwersalne, a ponadto dzielą się na wiele rodzajów, dzięki czemu, łatwiej dobrać tynk pod kątem indywidualnych potrzeb.
Tynki cienkowarstwowe oferują bardzo szeroką gamę produktów. Dzielimy je na: mineralne, silikonowe, akrylowe, silikatowe oraz silikatowo-silikonowe. Tynk elewacyjny cienkowarstwowy może różnić się także fakturą oraz oczywiście kolorem. W pierwszej kolejności należy jednak wziąć pod uwagę parametry techniczne. Poniżej krótki opis poszczególnych tynków cienkowarstwowych:
Najtańszym typem tynków elewacyjnych są tynki mineralne. Charakteryzuje je wysoka wytrzymałość mechaniczna oraz dobra odporność na rozwój pleśni czy grzybów. Duża paroprzepuszczalność pozwala stosować tynki mineralne bezpośrednio na styropian, a sama aplikacja jest bardzo prosta. Niska cena tynków mineralnych wiąże jednak z pewnymi mankamentami tego rozwiązania. Są one mało elastyczne i w przypadku dużych drgań występujących przy ruchliwej drodze lub torowisku takie tynki mogą po prostu z czasem pękać i odpadać. Ponadto, są one bardzo podatne na zabrudzenia, a ich czyszczenie nie należy do najprostszych.
Bardzo dobrym i uniwersalnym rozwiązaniem są tynki silikonowe, coraz częściej stosowane w nowych domach. Powstają poprzez połączenie mieszanki żywic silikonowych oraz spoiwa mineralnego. Tynki silikonowe są bardzo odporne na uszkodzenia mechaniczne i oddziaływanie warunków atmosferycznych. Posiadają właściwości hydrofobowe, dzięki czemu, nawet intensywne deszcze nie stanowią dla nich zagrożenia. Są również elastyczne i odporne na zabrudzenia. Można je kłaść na dowolny system ocieplania, a także na świeże ściany. Czy mają wady? Są znacznie droższe o tynków mineralnych i nie powinno się ich stosować w regionach narażonych na bardzo wysoki temperatury przez cały rok. Przy bardzo wysokich temperaturach tynki te z czasem ulegają odkształceniom.
Tynki akrylowe również stanowią budżetowe rozwiązanie. Są odporne na uszkodzenia mechaniczne oraz na działanie wody, a także odznaczają się większą odpornością na zabrudzenia i drgania. Dołóżmy do tego łatwą obróbkę i aplikację, a uzyskamy bardzo korzystną alternatywę dla tynków mineralnych. Gdzie tkwi haczyk? Otóż tynki krylowe odznaczają się niską paroprzepuszczalnością, a to oznacza, że można je układać wyłącznie na styropianie. Tynków akrylowych absolutnie nie powinno się stosować na wełnie mineralnej oraz innych paroprzepuszczalnych materiałach.
Tynki silikatowe posiadają w zasadzie te same zalety, co tynki silikonowe – są odporne na uszkodzenia mechaniczne, wilgoć i warunki atmosferyczne, odznaczają się dużą elastycznością i paroprzepuszczalnością, nie są podatne na zabrudzenia. Dodatkowo, tynki silikatowe charakteryzują się niską termoplastycznością, a co za tym idzie, nie ulegają odkształcaniu na skutek wysokich temperatur. Są one jednak droższe od tynków silikonowych, a dodatkowo, są dość trudne w aplikacji i wymagają dużego doświadczenia. Wszelkie błędy mogą być bardzo kosztowne. Dodatkowo, tynki silikatowe wiążą się mineralnie, co zajmuje trochę czasu. To sprawia, że są one szczególnie wrażliwe na warunki pogodowe w czasie tynkowania i schnięcia.
Za najbardziej trwałe i funkcjonalne uchodzą tynki silikatowo-silikonowe zwane potocznie jako tynki si-si. Łączą one zalety tynków silikonowych i silikatowych charakteryzując się wysoką odpornością na uszkodzenia mechaniczne, wilgoć, warunki atmosferyczne, drgania, zabrudzenia. Są paroprzepuszczalne i nie ulegają odkształceniom na skutek wysokich temperatur. Minusem tynków silikatowo-silikonowych jest wysoka cena – to jeden z najdroższych typów tynków elewacyjnych. Dodatkowo minusem jest dość ograniczona paleta kolorów. Do tego, podobnie jak w przypadku tynków silikatowych dochodzi wymagająca aplikacja oraz większa wrażliwość na warunki pogodowe w trakcie tynkowania i schnięcia.
Tynki cienkowarstwowe mogą posiadać różne faktury, co stanowi kolejny ważny element w kontekście stylistyki całego budynku. Najczęściej spotkamy się z tynkami typu „baranek”, które cechują się silnie ziarnistą powierzchnią, która przypomina wełnę barana. Tynki gniazdkowe posiadają z kolei liczne wgłębienia oraz porowatą fakturę. Celowo nakłada się je w taki sposób, aby zachować prześwity. Tynk drapany pozwala z kolei uzyskać fakturę imitującą naturalny kamień, ale również drewno. Wyróżniamy także tynki zmywane i narzucane. Poza fakturą różnią się one również sposobem aplikacji.
Kolor elewacji można uzyskać na dwa sposoby – można wybrać kolorowy tynk cienkowarstwowy z szerokiej palety kolorów lub zdecydować się na tynk szary, który można pomalować odpowiednią farbą nadającą się do malowania powierzchni na zewnątrz. Koszty są jednak dość zbliżone. W przypadku tynku szarego i farby ceny materiałów są niższe, ale więcej zapłacimy oczywiście za robociznę, przez co ostateczny koszt realizacji jest zbliżony do wyboru tynku kolorowego.
Różne tynki cienkowarstwowe mają zróżnicowaną paletę kolorów. O ile w przypadku tynków mineralnych, akrylowych i silikonowych wybór kolorystyczny jest bardzo szeroki, o tyle tynki silikatowe i silikatowo-silikonowe są pod tym względem znacznie mniej hojne. Jak dobrać odpowiedni kolor? Należy wziąć pod uwagę kolor pokrycia dachowego i wybrać tynk o podobnej temperaturze. Na pewno warto również wziąć pod uwagę inne elementy wykończenia, np. drewno, kamień czy klinkier. Nie bez znaczenia są również warunki zabudowy – istnieje ryzyko, że w danym regionie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego będzie wykluczał niektóre kolory elewacji.