Wiele osób starszych oraz w średnim wieku odczuwa duży zawód obserwując aktualne ceny działek budowlanych. Osoby te pamiętają bowiem czasy, w których działkę budowlaną w dobrej lokalizacji można było kupić za "grosze", zwłaszcza, gdy porównamy ówczesne ceny z dzisiejszymi. Gwałtowne zmiany na rynku nieruchomości w Polsce zapoczątkowało już w 1989 roku obalenie komunizmu. W niniejszym artykule powiemy o tym, jak następnie kształtowały się ceny działek budowlanych na przestrzeni lat.
Jakie czynniki oddziałują na ceny działek budowlanych?
Analizując ceny działek budowlanych możemy wyróżnić mikro i makro czynniki. Do czynników mikro zaliczyć możemy te kwestie, które oddziałują na ceny niezależnie od sytuacji globalnej, a zatem: lokalizacja, powierzchnia i wymiary działki, sieć uzbrojenia terenu, dostęp do drogi, udogodnienia dostępne w okolicy. Z kolei do grona makro czynników zaliczyć możemy wszystkie kwestie globalne, takie jak chociażby: ogólna sytuacja na rynku nieruchomości, stosunek podaży do popytu, wskaźnik inflacji. To właśnie czynniki makro mają największy wpływ na to, jak zmieniają się ceny działek budowlanych na przestrzeni lat.
Pierwsze wzrosty cen po 1989 roku
Istotne zmiany na rynku nieruchomości zostały zapoczątkowane już w roku 1989 w momencie upadku komunizmu. Przywrócenie gospodarki wolnorynkowej zapoczątkowało okres stabilizacji i stopniowy wzrost cen działek budowlanych. W wolnej Polsce stopniowo wprowadzano także nowe akty prawne, które regulowały kwestie związane z obrotem nieruchomości czy przeznaczenie poszczególnych działek. Koniec swoistej samowoli oznaczał, że zakup działki pod budowę domu stał się zadaniem trudniejszym, a dostępność atrakcyjnych działek zmalała.
Jednak w ostatniej dekadzie XX wieku ceny wciąż były bardzo niskie w stosunku do tych współczesnych. Atrakcyjne działki budowlane, które dziś kosztują kilkaset tysięcy złotych, w tamtych czasach można było kupić za kilkadziesiąt tysięcy. Jeszcze taniej, bo nawet za kilka tysięcy złotych można było kupić działki oddalone od większych miast o 15-20 km. Biorąc jednak pod uwagę dynamiczny rozwój obszarów zurbanizowanych, wiele z tych działek tworzy dzisiaj atrakcyjne przedmieścia, które stanowią marzenie dla wielu inwestorów planujących budowę domu. Osoby, które w tamtych czasach inwestowały w nieruchomości gruntowe dorobiły się fortuny.
Gwałtowny wzrost wartości nieruchomości od 2004 roku
1 maja 2004 roku nastąpił wiekopomny moment wyczekiwany z nadzieją przez wiele milionów Polaków. Polska stała się członkiem Unii Europejskiej, co oznaczało rychłe inwestycje i dofinansowania, które odmieniły wiele regionów naszego kraju. Wejście Polski do Unii zapoczątkowało także bardzo gwałtowny wzrost cen nieruchomości. Możemy śmiało zaryzykować stwierdzenie, że ceny już nigdy nie zbliżą się do tego poziomu, który obowiązywał przed przystąpieniem Polski do Unii. Jak zmieniały się ceny działek budowlanych na przestrzeni lat po 2004 roku?
Od roku 2004 do roku 2010 ceny działek budowlanych urosły średnio o 476%. A zatem za działkę, którą jeszcze sześć lat wcześniej można było kupić za 100,000 zł przyszło inwestorom płacić prawie pół miliona. Wówczas wiele osób przewidywało, że cena działek budowlanych osiągnęła sufit i w następnych latach na pewno spadnie. Jak doskonale wiemy, tak się jednak nie stało. Korzystna koniunktura na rynku nieruchomości utrzymywała się w kolejnych latach, przez co ceny działek budowlanych stale rosły, aczkolwiek tempo tych wzrostów było już nieco mniejsze.
Zmiany cen w ostatnich pięciu latach
Na przestrzeni lat ustabilizowały się ceny w województwie mazowieckim, które zawsze było najdroższym województwem, jeśli chodzi o średnie ceny działek budowlanych. Ceny działek na Mazowszu na przestrzeni ostatnich pięciu lat wzrosły zaledwie o ok. 11%. To niewiele, gdy spojrzymy na zmiany w innych województwach. W województwie dolnośląskim było to ponad 40%, w małopolskim 61%, a w województwie pomorskim aż 75%. Ceny działek budowlanych były chwilowe tańsze w okresie pandemii, ale rynek szybko się ustabilizował. Ceny rosną ze względu na ograniczoną podaż względem popytu. Aktualnie ważnym czynnikiem oddziałującym na ceny jest także wysoka inflacja.
Jak kształtować się będą ceny działek budowlanych w przyszłości?
Wysokie ceny domów jednorodzinnych i działek budowlanych skutecznie ograniczyły popyt. Coraz mniej osób stać bowiem na zakup działki i wybudowanie wymarzonego domu. To sprawia, że w roku 2023 wzrost cen nie tylko wyhamował, ale w wielu regionach kraju widać nawet obniżkę cen o kilka procent w stosunku rok do roku. Sprzedawcy muszą bowiem wyjść na przeciw możliwościom potencjalnych nabywców. Jak kształtować się będą ceny działek budowlanych w nadchodzących latach? Zdania ekspertów są w tej kwestii podzielone. Część ekspertów twierdzi, że ceny nieruchomości gruntowych nadal będą rosły, ale w dużo wolniejszym tempie. Nie brakuje jednak głosów, że w najbliższych latach czekać nas mogą obniżki. Nie należy jednak spodziewać się spadków większych niż 10-15%.
