Zabudowa zagrodowa to zbiór budynków występujących na działce siedliskowej, czyli fragmencie działki rolnej wyodrębnionej pod budowę obiektów niezbędnych do prowadzenia gospodarstwa. W skład tych budynków wchodzi dom mieszkalny rolnika, jak również budynki gospodarcze. Działki pod zabudowę zagrodową cieszą się sporym zainteresowaniem ze strony inwestorów. Warto jednak już na wstępie zaznaczyć, że tylko rolnicy mają prawo do założenia i zabudowania siedliska. W tym artykule wyjaśniamy, czym jest zabudowa zagrodowa i jakie obiekty wchodzą w jej skład.
Siedlisko - ważna część działki rolnej
Działka siedliskowa, czyli siedlisko, to obowiązkowa część każdego gospodarstwa rolnego. Jest to część nieruchomości rolnej, której grunty są wykorzystywane do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie, w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej. Prowadzenie takiej działalności wymaga jednak kilku obiektów, w tym chociażby stodoły, magazynu czy silosu, w którym przechowywane będą nasiona, nawozy, narzędzia i maszyny rolnicze, jak również zbiory. I właśnie w tym celu wyodrębniane jest siedlisko, czyli działka siedliskowa pod zabudowę zagrodową. Jest to fragment działki rolnej, na której rolnik ma prawo wybudować wszystkie obiekty niezbędne do prowadzenia na tym terenie działki rolnej, uwzględniając w tym również jego dom mieszkalny.
Kto może założyć działkę siedliskową?
Działka siedliskowa może być założona wyłącznie przez rolnika, który zamierza na tym obszarze prowadzić działalność wytwórczą w rolnictwie. Siedlisko można stworzyć na podstawie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy. Jeśli obligatoryjny będzie ten drugi dokument, wówczas wyłączony zostaje warunek, zgodnie z którym działka powinna posiadać dostęp do drogi publicznej. Warunkiem do otrzymania decyzji o warunkach zabudowy jest powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z budową przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie. Uwarunkowania lokalne decydują m. in. o tym, jaka powinna być minimalna powierzchnia działki w zabudowie siedliskowej. Decyzję w tym zakresie ma gmina.
Czym jest zabudowa zagroda?
Zabudowa zagrodowa to rodzaj zabudowań, które można wybudować na działce siedliskowej. Z tego względu spotkamy się także z określeniem: działka pod zabudowę zagrodową. Zabudowa zagrodowa to budynki, które są niezbędne do prowadzenia gospodarstwa rolnego. W skład tych zabudowań wchodzi dom mieszkalny rolnika i jego rodziny, jak również budynku gospodarcze oraz budynki inwentarskie. Budynki te są wybudowane w obrębie jednego podwórza, które najczęściej jest otoczone płotem. Bardzo często budynki są usytuowane w taki sposób, aby jednocześnie stanowić ogrodzenie dla działki. Stąd zresztą bierze się nazwa zabudowy zagrodowej. Warto w tym miejscu zauważyć, że rolnik wiele obiektów na działce siedliskowej może budować bez pozwolenia, a jedynie na zgłoszenie.
Jakie budynki wchodzą w skład zabudowy zagrodowej?
Jak już wiesz, zabudowa zagrodowa to zespół budynków niezbędnych do prowadzenia gospodarstwa rolnego. W skład tych budynków wchodzi dom mieszkalny dla rolnika i jego rodziny. W tym miejscu warto nadmienić, że dom mieszkalny musi zostać wybudowany w pierwszej kolejności. Dopiero w drugiej kolejności można wznosić na działce siedliskowej budynki gospodarcze. Rolnik ma sporą swobodę na swojej ziemi, aczkolwiek stawiane przez niego budynki muszą mieć związek z prowadzeniem gospodarstwa (chodzi tu o budynki wymagające pozwolenia na budowę lub zgłoszenia). We wniosku rolnik powinien uzasadnić potrzebę budowy takiego obiektu i jego związek z gospodarstwem. W innym razie organ administracyjny może sprzeciwić się budowie takiego obiektu.
Jakie budynki gospodarcze mogą stanowić zabudowę zagrodą? Do najważniejszych obiektów zaliczyć możemy przede wszystkim: stodołę, garaż, magazyn oraz silos. W dużej mierze są to obiekty, w których przechowywane są zbiory, nasiona, nawozy, jak również sprzęt i narzędzia rolnicze. Zabudowa zagrodowa w przypadku gospodarstw rolnych hodowlanych jest tworzona także przez budynki inwentarskie, a zatem takie do przechowywania zwierząt gospodarskich. W skład takich obiektów zaliczyć możemy chociażby: obory, chlewnie, owczarnie, kurniki, brojlernie, tuczarnie oraz inne obiekty niezbędne do prowadzenia działalności rolnej w zakresie produkcji zwierzęcej. Do zabudowy zagrodowej zaliczyć możemy także szklarnie oraz inne obiekty związane z produkcją roślinną.
Kto może budować na działce zagrodowej?
Nowelizacja ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego z 2019 roku mocno złagodziła przepisy związane z zakupem działki rolnej przez osoby, które nie są rolnikami. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, osoba niebędąca rolnikiem ma prawo zakupić działkę zagrodową, a także korzystać z istniejących na niej budynków. Jednak jeśli chodzi o prawo zabudowy i stawiania nowych obiektów, nadal jest to przywilej zarezerwowany wyłącznie dla rolnika prowadzącego w tym miejscu gospodarstwo rolne. Musimy bowiem pamiętać, że zabudowa zagrodowa na działce siedliskowej to wciąż część nieruchomości rolnej. Osoba niebędąca rolnikiem, która chce budować obiekty na działce zagrodowej, może podjąć próbę odrolnienia działki, ale jest to czasochłonna procedura, która nie zawsze kończy się sukcesem.
