Dawniej cegła była podstawowym budulcem wykorzystywanym do wznoszenia budynków w technologii murowanej. Jednak od wielu lat prym wiodą pustaki, które ze względu na większe rozmiary i niższy ciężar pozwalają na skrócenie czasu budowy. Nie oznacza to jednak, że cegieł nie stosuje się już w tradycyjnym budownictwie. Wciąż możemy wyróżnić różne rodzaje cegły do budowy domu, które znajdują zastosowanie przy niektórych konstrukcjach. W niniejszym artykule omówimy najważniejsze typy cegieł stosowanych w budownictwie mieszkalnym.
Cegła – ponadczasowy i solidny materiał
Cegła to materiał stosowany od czasów starożytnych. Jest wytwarzana przede wszystkim z gliny, która następnie jest wypalana w bardzo wysokich temperaturach. Materiał odznacza się bardzo wysoką trwałością, pozwala na wznoszenie dowolnych konstrukcji oraz dobrze znosi nawet bardzo duże obciążenia. Ponadto, jej zwarta konstrukcja zapewnia dobrą termoizolacyjność, zmniejszając ryzyko wystąpienia mostków termicznych. Powyższe zalety sprawiają, że cegła wciąż jest bardzo ważnym i często stosowanym budulcem wykorzystywanym także w budownictwie mieszkalnym jednorodzinnym. Warto jednak wiedzieć, czym charakteryzują się poszczególne rodzaje cegły do budowy domu i jakimi kryteriami należy się kierować przy ich wyborze.
Rodzaje cegieł wykorzystywanych przy budowie domu
Cegły możemy podzielić na różne rodzaje ze względu na dwa kryteria: materiał, z którego są one wykonane, a także ze względu na ich konstrukcję. Oba te kryteria mają duży wpływ na finalne parametry techniczne cegieł oraz na ich zastosowanie w budownictwie. Tylko niektóre rodzaje cegły do budowy domu okażą się trafionym rozwiązaniem. Poniżej wymieniamy poszczególne rodzaje cegieł ze względu na materiał oraz konstrukcję, a także ich zastosowanie w budownictwie:
Podział cegieł ze względu na materiał
Zacznijmy od podziału ze względu na materiał, z którego mogą być wykonane cegły. Dwa najważniejsze rodzaje to cegły ceramiczne oraz cegły silikatowe. Cegły ceramiczne są wytwarzane przede wszystkim z glin: ilastych, morenowych oraz wstęgowych. W procesie produkcyjnym wykorzystuje się także łupki, mułki oraz lessy. Surowcem pomocniczym może być piasek kwarcowy. Surowce są poddawane rozdrobnieniu i wymieszaniu z wodą. Następnie masa jest formowana, suszona i poddawana wypalaniu w temperaturach od 850 do nawet 1000 st. C. Do grona cegieł ceramicznych zaliczyć możemy cegły zwykłe, klinkierowe oraz szamotowe.
Alternatywą dla cegieł ceramicznych są silikaty. Jest to materiał budowlany wytwarzany z piasku kwarcowego, wapna palonego i wody. Silikaty pojawiły się pod koniec XIX wieku i bardzo szybko stały się ważnym budulcem. Cechuje je wysoka wytrzymałość, niski koszt produkcji, akumulacyjność cieplna oraz paroprzepuszczalność. Cegły ceramiczne i klinkierowe to ważny materiał konstrukcyjny, z których stawia się ściany zewnętrzne i wewnętrzne, a ponadto wykonuje sklepienia, obmurowania i nadproża. Zastosowanie, jakie posiadają różne rodzaje cegły do budowy domu zależą w dużej mierze od konstrukcji. I tak przechodzimy do drugiego podziału.
Podział cegieł ze względu na ich budowę
Znacznie więcej rodzajów cegły możemy wyróżnić ze względu na sposób ich produkcji oraz dokładną konstrukcję, która w dużej mierze decyduje o parametrach technicznych, a co za tym idzie, o ich zastosowaniu. Oto najważniejsze rodzaje cegły do budowy domu:
- Cegła pełna – jak sama nazwa wskazuje, odznacza się zwartą konstrukcją bez wolnych przestrzeni. Obecnie rzadko stosowana ze względu na gorsze parametry, duży ciężar oraz wysoki koszt. Dawniej była podstawowym budulcem do wznoszenia ścian.
- Cegła dziurawka – posiada specjalne otwory, które poprawiają izolacyjność termiczną, a jednocześnie zmniejszają ciężar. Coraz częściej zastępuje cegłę pełną jako materiał konstrukcyjny. Są stosowane zwłaszcza do budowy ścian działowych. Mogą również służyć do wykonania lekkiego stropu (tzw. strop Kleina).
- Cegła kratówka – podobnie jak dziurawka posiada specjalne twory, tyle tylko, że ich układ jest nieco inny. Drążenia są wykonywane pionowo i usytuowane względem siebie w kratkę. Służy do budowy ścian nośnych, osłonowych oraz działowych.
- Cegła klinkierowa – jest to naturalny rodzaj cegły ceramicznej o spieczonym czerepie, bez zeszkliwienia powierzchni. Jest powszechnie wykorzystywana do wykańczania cokołów, elewacji, komików.
- Cegła szamotowa – odznacza się odpornością nawet na bardzo wysokie temperatury, dzięki czemu znajduje zastosowanie przy murowaniu kominów oraz pieców.
Cegły są dostępne w różnych wymiarach, a ponadto producenci coraz częściej oferują rozwiązania systemowe czyli cegły przystosowane do konkretnej konstrukcji. Tego typu rozwiązania pozwalają znacząco skrócić czas budowy danej konstrukcji.
Czy warto dziś budować dom z cegły?
Cegła wciąż stanowi bardzo ważny materiał budowlany, choć coraz rzadziej jest wykorzystywana do murowania ścian zewnętrznych w domach jednorodzinnych. W tym zakresie częściej stosowane są pustaki, które są po prostu wygodniejsze, tańsze i umożliwiają skrócenie czasu budowy domu. Cegły są jednak wciąż wykorzystywane do budowy ścian działowych, do obudowywania różnych konstrukcji (np. kominów), a także do wznoszenia zewnętrznej warstwy ścian trójwarstwowych. Liczne rodzaje cegły do budowy domu pozwalają dobrać materiał lepiej przystosowany do specyfiki danej konstrukcji, czy to pod kątem odporności na wysokie temperatury, czy to wytrzymałości mechanicznej.
