Kołkowanie polega na mechanicznym mocowaniu styropianu do elewacji budynku. Przy ocieplaniu domów jednorodzinnych w zdecydowanej większości przypadków wystarczy montaż na klej lub na piankę montażową. Zdarzają się jednak sytuacje, w których zalecane jest użycie kołków, czyli łączników mechanicznych, które wykluczą ryzyko odpadnięcia warstwy termoizolacyjnej. Z tego artykułu dowiesz się, w jakich sytuacjach zalecane lub konieczne okazuje się kołkowanie styropianu.
Czym są kołki do styropianu?
Kołki to inaczej łączniki mechaniczne, które pozwalają na trwałe przytwierdzenie płyt styropianu do elewacji budynku. Kleje i piany wykorzystywane do montażu styropianu zapewniają bardzo dobrą przyczepność, ale w przypadku silnego wiatru warstwa termoizolacyjna może zostać dosłownie wyrwana. Kołkowanie styropianu pozwala zapobiec tego typu sytuacjom. Metodę kołkowania stosuje się przede wszystkim w przypadku budynków wielkokubaturowych, które są najbardziej narażone na obciążenia generowane przez silny i porywisty wiatr. Kołki rzadziej znajdują zastosowanie przy ocieplaniu domu jednorodzinnego, ale zdarzają się sytuacje, w których są one zalecane.
Rodzaj i długość kołków do styropianu dobiera się na podstawie takich czynników, jak: grubość warstwy termoizolacyjnej, rodzaj materiału, z których wykonane zostały ściany zewnętrzne, a także grubość tych materiałów. Wyróżnić możemy pięć rodzajów kołków: A – do betonu zwykłego, B – do bloczków ściennych pełnych, C – do pustaków lub cegieł ceramicznych, D – do betonu lekkiego oraz E – do betonu komórkowego. Obecnie coraz popularniejsze są uniwersalne kołki do styropianu (ABCDE), które mogą być wykorzystane do wszystkich wyżej wymienionych materiałów.
W jakich sytuacjach konieczne jest kołkowanie styropianu?
Kołkowanie styropianu jest zalecane w przypadku, gdy istnieje większe prawdopodobieństwo zerwania warstwy termoizolacyjnej na skutek czynników zewnętrznych, zwłaszcza silnego i porywistego wiatru. Oto kluczowe czynniki, które należy wziąć pod uwagę, aby zyskać odpowiedź na pytanie, czy konieczne jest kołkowanie styropianu:
- powierzchnia elewacji – im większa jest powierzchnia elewacji budynku, tym silniej oddziałuje na nią wiatr. W związku z tym, kołkowanie styropianu jest zalecane w przypadku wysokich obiektów oraz obiektów wielkokubaturowych.
- sposób aplikacji – styropian jest mocowany na klej lub piankę. Kołkowanie często jest zalecane przy użyciu piany, choć teoretycznie zapewnia ona lepszą przyczepność niż klej. Jest to jednak stosunkowo nowa metoda, przy której często brakuje właściwych aprobat technicznych.
- strefa wiatrowa – W Polsce wyróżnić możemy trzy strefy wiatrowe. W strefie II i III, gdzie wiatr potrafi być dużo silniejszy, częściej zaleca się kołkowanie styropianu.
- przyczepność i trwałość podłoża – o ile w nowych budynkach mamy pewność, że ocieplane podłoże zapewni dobrą przyczepność, o ile w przypadku termomodernizacji istniejących budynków takiej pewności nie ma. To kolejny czynnik, który musi zostać uwzględniony.
Przepisy prawa budowlanego nie regulują zatem, kiedy kołkowanie styropianu jest konieczne. Pod uwagę wzięte muszą być indywidualne parametry ocieplanego budynku. Najważniejsza jest opinia projektanta. Należy także zwrócić uwagę na zalecenia producentów systemów ociepleń.
Termomodernizacja domu a kołkowanie styropianu
W przypadku ocieplania lub docieplania istniejącego budynku znacznie trudniej jest określić przyczepność oferowaną przez istniejący tynk lub farbę. Z tego względu, przy termomodernizacji budynków częściej stosuje się kołkowanie. Istnieje prosta metoda empiryczna, która pozwala sprawdzić przyczepność podłoża. Wystarczy wyciąć trzy kostki styropianu o wymiarach ok. 10 x 10 cm i grubości min. 10 cm i przykleić w różnych miejscach elewacji. Następnie czekamy dwa dni i próbujemy oderwać przyklejone kostki. Jeśli styropian zostanie rozerwany, ale nie odczepi się od ściany, wówczas jest to znak, że podłoże gwarantuje dobrą przyczepność. Jeśli natomiast uda nam się w całości oderwać kostki, oznacza to, że podłoże jest słabo przyczepne i potrzebne będzie kołkowanie.
W jaki sposób można sprawdzić czy kołkowanie styropianu jest potrzebne?
Przedstawiliśmy już prosty sposób, który można zastosować w przypadku termomodernizacji. Jakie są inne sposoby na określenie, czy kołkowanie styropianu jest potrzebne? Wiążąca jest opinia projektanta w tej sprawie. W przypadku budowy domu projekt budowlany często zawiera także projekt ocieplenia, w którym zawarte są informacje na temat sposobu montażu styropianu. Jeśli projektant stwierdził konieczność zastosowania kołkowania, wówczas należy to bezwzględnie zrobić. Jeśli w projekcie nie ma takowych zaleceń lub projekt ocieplenia nie został wykonany, wówczas pod uwagę należy wziąć po pierwsze opinie firmy budowlanej odpowiedzialnej za ocieplenie budynku, a po drugie zalecenia ze strony producenta wykorzystywanego systemu termoizolacji.
