Więźba to podstawa konstrukcji dachu spadzistego. To zespół elementów drewnianych lub metalowych, które odpowiadają za prawidłowe i bezpieczne przenoszenie obciążeń oddziałujących na dach. Siła tych obciążeń w dużej mierze zależy od powierzchni dachu oraz kąta nachylenia połaci. Z tego względu, więźba dachowa w domu jednorodzinnym powinna być dostosowana do charakterystycznych parametrów budynku. Z tego artykułu dowiesz się, czym właściwie jest więźba, jakie są jej rodzaje, a także, od jakich czynników zależy wybór odpowiedniej konstrukcji.
Czym właściwie jest więźba dachowa i jaką pełni rolę?
Więźba dachowa to element konstrukcyjny stanowiący podstawę każdego dachu spadzistego. Jest to zbiór drewnianych lub metalowych elementów, na których spoczywać będzie obowiązek przenoszenia obciążeń. Więźba przekazuje obciążenia na inne elementy konstrukcyjne, głównie ściany nośne. To od prawidłowo zaprojektowanej i wykonanej więźby dachowej zależeć będzie trwałość dachu i jego odporność na takie czynniki, jak chociażby silny i porywisty wiatr. Więźba jest również podstawą dla pozostałych elementów konstrukcji dachu – izolacji oraz docelowego pokrycia.
Najczęściej stosowane rodzaje więźby dachowej
Więźba dachowa powinna być dostosowana do charakterystycznych parametrów budynku. Z tego względu wyróżnić możemy kilka rodzajów konstrukcji, z czego najczęściej stosowane to:
- więźba krokwiowa – składa się z krokwi i belek stropowych opartych na murłatach. To najprostszy i najtańszy typ więźby. Można ją stosować w sytuacji, gdy rozpiętość dachu nie przekracza 7 metrów, a kąt nachylenia połaci mieści się w przedziale od 25 do 50 stopni.
- więźba krokwiowo-jętkowa – w tej konstrukcji dodaje się jętki. Są to poziome belki stosowane mniej więcej na 2/3 wysokości krokwi i przebiegające prostopadle do kalenicy. Usztywniają i wzmacniają konstrukcję. Można ją zastosować w sytuacji, gdy rozpiętość dachu nie przekracza 11 metrów, a kąt nachylenia połaci mieści się w przedziale od 30 do 60 st.
- więźba płatwiowo-kleszczowa – taka konstrukcja posiada płatwie, czyli poziome belki biegnące wzdłuż kalenicy, na których dodatkowo opierają się krokwie. Do tego dochodzą kleszcze, które pełnią podobną rolę do wyżej opisanych jętek. Ten rodzaj więźby można stosować niezależnie od kąta nachylenia połaci i w sytuacji, gdy rozpiętość dachu przekracza 11 metrów.
Więźba dachowa może być wspierana przez dodatkowe elementy konstrukcyjne, które zwiększą jej sztywność, wytrzymałość i nośność. Jednak to trzy powyższe typy stanowią podstawę, na których najczęściej opiera się dachy spadziste.
Więźba ciesielska czy więźba prefabrykowana?
Ze względu na sposób wykonania wyróżnić możemy więźbę ciesielką (nazywaną również tradycyjną) oraz więźbę prefabrykowaną. Więźba ciesielska jest wykonywana na placu budowy przez wykwalifikowanego cieślę, który łączy ze sobą poszczególne elementy drewniane. Z kolei więźba prefabrykowana jest wykonywana w zakładzie produkcyjnym. Na plac budowy trafiają gotowe elementy, które wystarczy zamocować zgodnie z instrukcją projektanta. Więźba prefabrykowana pozwala skrócić czas budowy, ale jest dużo droższym rozwiązaniem. Z tego względu w domach jednorodzinnych najczęściej stosuje się tradycyjne więźby ciesielskie.
Jakie czynniki wpływają na wybór odpowiedniej więźby dachowej?
Na podstawie wyżej opisanych rodzajów więźby dachowej wiesz już, jakie są dwa najważniejsze parametry, które decydują o wyborze konstrukcji. Chodzi tu przede wszystkim o rozpiętość dachu oraz kąt nachylenia połaci. Warto jednak wiedzieć, na jakiej podstawie wybierane są te dwa parametry. Rozpiętość dachu zależy oczywiście od kształtu bryły domu oraz rozpiętości ścian zewnętrznych. Z kolei kąt nachylenia dostosowuje się do uwarunkowań lokalnych. Decydują tu takie czynniki, jak chociażby: strefa wiatrowa i strefa śniegowa, a także warunki zabudowy opisane w planie miejscowym lub w decyzji o warunkach zabudowy. Kąt nachylenia dachu zależy także od tego, czy poddasze będzie użytkowe, czy też będzie się tu mieścił strych.
Więźba dachowa – ile kosztuje ten element konstrukcyjny?
Koszt wykonania więźby dachowej zależy od takich czynników, jak: powierzchnia dachu, rodzaj więźby, jakość wybranego drewna. Znaczenie może mieć również lokalizacja – w poszczególnych województwach ceny usług cieśli mogą być zróżnicowane. Możemy jednak przyjąć, że do wykonania więźby dachowej ciesielskiej potrzebny jest budżet rzędu ok. 50 – 100 zł za każdy metr kwadratowy powierzchni dachu. Jest to cena zawierająca już materiały oraz robociznę. Dla dachu o powierzchni 150 m2 koszt wykonania więźby mieści się zatem w przedziale od 7,500 do 15,000 zł.
