Renowacja starych budynków stanowi prawdziwe wyzwanie architektoniczne. Osoby podejmujące się tego działania muszą zwrócić uwagę na szereg istotnych czynników, które wpływają na zakres niezbędnych do przeprowadzenia prac. Te stają się dodatkowo trudne, gdy w grę wchodzi konieczność odrestaurowania budynku zabytkowego. Wówczas do złożonego przedsięwzięcia dochodzi szereg wyzwań historycznych i kulturowych. Stare konstrukcje budowlane, z uwagi na swój wiek, niosą ze sobą niepowtarzalną wartość estetyczną, a niekiedy również symboliczną. To wszystko sprawia, że konieczne jest zastosowanie odpowiednich technik i narzędzi.
Należy przy tym podkreślić, że proces renowacji starego budynku nie ogranicza się wyłącznie do realizacji prac budowlanych. Szczególnie istotne okazuje się odpowiednie planowanie oraz dokładne zrozumienie sposobów, pozwalających na zachowanie autentyczności budynku. Aby pomóc Ci lepiej przygotować się do tego złożonego zadania, przygotowaliśmy zestawienie najważniejszych wskazówek dotyczących planowania i realizacji renowacji starych konstrukcji.
Dlaczego tak ważna jest renowacja starych budynków?
Renowacja starego budynku to przedsięwzięcie, które wymaga odpowiedniego zaplanowania i starannego wykonania. Jednak mimo konieczności przeprowadzenia szeregu, często kosztownych prac budowlanych, warto zdecydować się na taką inwestycję. Budynki wzniesione dziesiątki, a niekiedy setki lat temu, mimo swojej niewątpliwej długowieczności zachwycają wyjątkową konstrukcją i majestatycznymi zdobieniami, których nie znajdziemy w nowoczesnym budownictwie.
Należy jednak pamiętać, że czas odciska swoje piętno również na obiektach budowlanych. Stare budynki przez lata narażone są na działanie czynników szkodliwych, które mogą osłabiać ich konstrukcje, stanowiąc realne zagrożenie dla ich przetrwania. Przeprowadzenie regularnych kontroli, a w razie potrzeby niezbędnych renowacji, pozwoli na dłużej zachować stare budownictwo, stanowiąc tym samym prawdziwą pamiątkę z przeszłości.
Renowacja starego budynku – wykonaj ocenę stanu budynku
Niezależnie od tego, czy renowacja ma dotyczyć budynku zabytkowego, czy po prostu starego domu jednorodzinnego, jeszcze przed rozpoczęciem realizacji jakichkolwiek prac budowlanych należy zadbać o przeprowadzenie dokładnej analizy i oceny stanu technicznego. Ta powinna być przeprowadzona niezależnie od tego, jak prezentuje się budynek, zarówno w środku, jak i na zewnątrz. Odpowiednio przeprowadzona ocena stanu technicznego pozwoli lepiej zrozumieć, w jakim stanie są najważniejsze elementy konstrukcyjne budynku, takie jak fundamenty, ściany, dach i wszystkie najważniejsze instalacje.
Analizę i ocenę stanu technicznego budynku powinien przeprowadzić wykwalifikowany inspektor, dysponujący niezbędnymi uprawnieniami. Na podstawie swojej wiedzy i doświadczenia, a także przeprowadzonych badań i oględzin inspektor określi czy struktura budynku jest stabilna i tym samym umożliwia realizację prac budowlanych.
Na tym etapie konieczne może się okazać przeprowadzenie złożonej diagnostyki materiałowej. Należy pamiętać, że wraz z upływem lat, materiały budowlane, takie jak cegły, kamienie, drewno czy elementy metalowe, mogą tracić swoje właściwości. Specjalista na podstawie przeprowadzonych badań będzie mógł określić, czy w przypadku danego budynku zachodzi konieczność przeprowadzenia złożonych prac.
Zadbaj o odpowiedni projekt
Jeżeli na podstawie przeprowadzonej oceny stanu technicznego możliwe jest przeprowadzenie renowacji budynku, należy przystąpić do stworzenia odpowiedniego projektu. Etap ten może się okazać prawdziwym wyzwaniem, zważywszy na fakt, że w przypadku renowacji starych budynków, w tym w szczególności zabytkowych, konieczne jest zachowanie oryginalnych detali architektonicznych.
Sprawy nie ułatwia fakt, że w przypadku starych budynków inwestor zwykle nie dysponuje oryginalnym projektem architektoniczno-budowlanym. Wówczas konieczne może się okazać przeprowadzenie dodatkowych oględzin, które pozwolą architektowi na przygotowanie kompletnego projektu, z uwzględnieniem szczególnych potrzeb budynku.
W przypadku planowanej renowacji budynków objętych ochroną konserwatorską należy pamiętać, że realizacja wszystkich prac budowlanych wymaga ścisłej współpracy z lokalnymi urzędami konserwatorskimi, odpowiedzialnymi za wydawanie niezbędnych pozwoleń.
Renowacja starych konstrukcji – pozbądź się wilgoci
Szczególnym zagrożeniem dla starych konstrukcji, jest utrzymująca się przez lata wilgoć, która wnikając w ściany i podłogi niesie ze sobą szereg zagrożeń. Wilgotne ściany znacząco zwiększają ryzyko wystąpienia niebezpiecznych dla zdrowia wykwitów, grzybów i pleśni, które dodatkowo osłabiają konstrukcję budynku.
Należy przy tym pamiętać, że długotrwale utrzymująca się wilgoć niejako „wspina się” w górę kondygnacji, rozprzestrzeniając się nie tylko w obrębie ścian, ale również na powierzchni elewacji, stropów i ścian wewnętrznych.
Wraz z nadejściem zimy wilgotne ściany przemarzają, co w efekcie może prowadzić do obniżenia ich parametrów izolacyjności termicznej. Co więcej, utrzymująca się wilgoć może stanowić jeden z głównych powodów złuszczania się i odpadania tynków. Wilgotne ściany, z uwagi na wyraźnie wyższą zdolność do przewodnictwa ciepła generują znaczne utraty ciepła, co skutkuje wyraźnym wzrostem kosztów ogrzewania.
Uwzględniając wszystkie te negatywne zjawiska, związane z zawilgoceniem starych konstrukcji, należy zatem przyjąć, że renowację budynku należy w pierwszej kolejności rozpocząć od starannego osuszenia budynku oraz usunięcia szkód wynikających z długotrwałego działania wilgoci.
Prace budowlane podczas renowacji starych budynków
Po starannym osuszeniu starego budynku, inwestor, dysponujący odpowiednim projektem renowacji może przejść do kolejnego etapu, jakim jest rozpoczęcie prac budowlanych. Należy jednak pamiętać, że te powinny być poprzedzone spełnieniem wszystkich niezbędnych formalności.
Na etapie realizacji prac budowlanych inwestor powinien zadbać o dobór odpowiedniego wykonawcy. Przeprowadzenie prac renowacyjnych to złożone zadanie, które szczególnie w przypadku budynków o charakterze zabytkowym nie powinno być powierzane ekipie bez doświadczenia w tego typu realizacjach.
Specjaliści, świadczący usługi z zakresu renowacji starych budynków, w tym budynków zabytkowych, dysponują odpowiednią wiedzą, która pozwoli im przeprowadzić zadanie w sposób umożliwiający osiągnięcie założonych celów. Dobór wykwalifikowanych specjalistów okazuje się szczególnie istotny podczas renowacji elementów dekoracyjnych. Liczne zdobienia i sztukaterie to elementy, które w znacznej mierze decydują o charakterze starego budynku. Specjaliści znający historię danego budynku i dysponujący odpowiednimi narzędziami będą w stanie odtworzyć pierwotny wygląd wszystkich tych elementów, z poszanowaniem tradycyjnych technik.
Przystępując do realizacji prac renowacyjnych, należy również przestrzegać zasady, wskazującej na to, by podczas wszystkich prac stosować tylko takie materiały budowlane, które w jak największym stopniu są zbliżone pod względem składu chemicznego, do tych które wykorzystano podczas budowy obiektu. Pomocne w tym procesie może się okazać zapoznanie się z dokumentacją budynku, w tym w szczególności zapiskami, dotyczącymi wcześniej przeprowadzanych zabiegów renowacyjnych i konserwatorskich.
Ważne wykończenie i modernizacja budynku
Końcowym etapem renowacji starego budynku jest przeprowadzenie kompleksowych prac wykończeniowych, które obejmują takie elementy, jak ogólną modernizację wnętrz i dostosowanie budynku do potrzeb zmieniającego się świata. To właśnie na tym etapie należy pamiętać, o konieczności utrzymania równowagi, pomiędzy nowoczesnością a tradycją.
Dobierając materiały wykończeniowe, warto podobnie jak w przypadku prac budowlanych, kierować się tym, by te pasowały do budynku, zarówno pod względem składu, jak i ogólnej stylistyki. Na tym etapie, należy zwrócić szczególną uwagę, na takie elementy, jak tynki, posadzki czy kolorystyka ścian. Dla uzyskania najlepszych rezultatów zaleca się, aby zrezygnować z nadmiernych zmian w układzie przestrzennym budynku. Takie działanie pozwoli utrzymać spójność stylu i ogólny charakter budynku.
Podczas realizacji prac renowacyjnych, niezwykle istotnym etapem jest położenie nowych instalacji. W starym budownictwie znaleźć można przestarzałe rozwiązania, które nie spełniają żadnych norm bezpieczeństwa. To nie tylko może skutkować występowaniem licznych awarii, ale w szczególnych przypadkach generować realne zagrożenie dla życia domowników (lub użytkowników obiektu budowlanego).
Choć największe zagrożenie dla bezpieczeństwa stanowi przestarzała instalacja elektryczna, to na etapie prac renowacyjnych, warto dodatkowo przeprowadzić kompleksową wymianę instalacji wodno-kanalizacyjnej oraz grzewczej. Zastąpienie ich nowymi, spełniającymi najwyższe standardy instalacjami, pozwoli zredukować koszty, związane z koniecznością przeprowadzenia późniejszych napraw i modernizacji.
Ile kosztuje renowacja starego budynku?
Nie da się w pełni jednoznacznie oszacować, jaki jest koszt przeprowadzenia renowacji starego budynku. To zależy od szeregu istotnych czynników, wśród których szczególne znaczenie ma rodzaj budynku – czy jest to stary dom jednorodzinny, kamienica, czy budynek usługowy oraz, czy jest wpisany do rejestru zabytków, a także od stanu technicznego budynku i tym samym skali niezbędnych do przeprowadzenia prac.
Z pewnością niższe będą koszty niewielkiego domu jednorodzinnego, wymagającego przeprowadzenia drobnych prac renowacyjnych, niż kompleksowej renowacji zabytku. Należy jednak przygotować się na koszt wynoszący od 800 do nawet 2000 złotych za metr kwadratowy, wliczając w to koszty zakupu materiałów budowlanych oraz koszty robocizny.
Należy jednak jeszcze raz podkreślić, że renowacja starego budynku to nie tylko sposób, na zmniejszenie kosztów, związanych z ewentualną koniecznością wzniesienia nowego obiektu, ale przede wszystkim sposób, na zatrzymanie wyjątkowej historii.
