Właściwie dobrane fundamenty decydują o bezpiecznym posadowieniu budynku, co oczywiście wpływa na jego trwałość w perspektywie nadchodzących lat. Sposób posadowienia powinien być wybrany pod kątem panujących na działce warunków wodno-gruntowych. Co należy robić w sytuacji, gdy te warunki nie sprzyjają inwestorowi? W tym artykule omówimy najczęściej stosowane rodzaje fundamentów w trudnych warunkach gruntowych.
Trudne warunki gruntowe – czyli jakie?
Niesprzyjające warunki gruntowe mają związek najczęściej z niesolidnym i mało zwartym gruntem w wierzchnich warstwach. Posadowienie budynku miałoby duży wpływ na otaczający go grunt, który pod wpływem nowych obciążeń zacząłby się przemieszczać. Skutkowałoby to nierównomiernym osadzaniem się budynku. Konsekwencją takiego stanu rzeczy są pękające elementy konstrukcyjne, a w skrajnych przypadkach nawet katastrofa budowlana. Za trudne warunki gruntowe uznać należy także wysoki poziom wód gruntowych, które mogłyby oddziaływać na fundamenty, prowadząc stopniowo do ich uszkodzeń. Tutaj poza wyżej wymienionymi konsekwencjami należy dodać również nadmierną wilgoć, co sprzyja rozwojowi grzybów i pleśni.
Trudne warunki gruntowe mają wpływ na proces budowlany. Należy je uwzględnić zarówno przy planowaniu prac ziemnych i fundamentowych, jak również przy wyborze określonych rozwiązań konstrukcyjnych w projekcie budowlanym. Z niespoistym gruntem można się uporać poprzez wymianę gruntu rodzimego na grunt nawieziony o bardziej zwartej strukturze. Zbyt duża spoistość gruntu może oznaczać konieczność zastosowania drenażu opaskowego, który będzie odpowiedzialny za odprowadzanie wody z dala od fundamentów. Zdarzają się jednak sytuacje, w których trudne warunki gruntowe wymuszają zastosowanie określonych rodzajów fundamentów.
Fundamenty bezpośrednie i fundamenty pośrednie
Fundamenty możemy podzielić na bezpośrednie oraz pośrednie. Te pierwsze przekazują obciążenia bezpośrednio na otaczający je grunt. Z kolei fundamenty pośrednie pozwalają przenieść obciążenia generowane przez fundament właściwy do głębszych warstw gruntu. Trudne warunki gruntowe często stwarzają konieczność zastosowania fundamentów pośrednich, co może mieć duży wpływ na koszty prac ziemnych i fundamentowych. Z tego względu coraz większa liczba inwestorów jeszcze przed zakupem działki decyduje się na badania geotechniczne gruntu, które pozwalają określić szczegółowe warunki wodno-gruntowe w miejscu, w którym planuje się posadowienie budynku.
Jakie fundamenty stosuje się w trudnych warunkach gruntowych?
Trudne warunki gruntowe nie zawsze oznaczają konieczność stosowania fundamentów pośrednich. Czasami można bowiem zastosować fundament bezpośredni w postaci płyty fundamentowej. Taką płytę wykonuje się na całej powierzchni terenu, na którym ma stanąć budynek. Zmniejsza to punktowe obciążenia na grunt i pozwala je równomiernie rozprowadzać na większą powierzchnię gruntu. W wielu przypadkach okaże się to wystarczające i pozwoli na bezpieczne posadowienie.
Zdarzają się jednak sytuacje, w których wierzchnie warstwy gruntu są na tyle niestabilne i mało nośne, że jedynym słusznym rozwiązaniem będzie zastosowanie fundamentów pośrednich. Są to rodzaje fundamentów, które odnajdują się nawet w najtrudniejszych warunkach gruntowych. Ze względu na sposób przenoszenia obciążeń możemy wyróżnić fundamenty podparte, fundamenty zawieszone jak również fundamenty normalne.
Do najczęściej stosowanych rodzajów fundamentów przy trudnych warunkach gruntowych zaliczyć możemy pale fundamentowe oraz studnie fundamentowe. Pale to konstrukcje prefabrykowane wykonane z drewna lub stali lub konstrukcje monolityczne z żelbetu wykonywane na placu budowy. Z ich pomocą można przenieść obciążenia nawet do gruntów położonych wiele metrów pod ziemią. Z kolei studnie fundamentowe to betonowe kręgi, na których podpiera się fundament właściwy. Można je zastosować, gdy grunty nośne są położne nie głębiej niż 15 metrów pod powierzchnią terenu.
Jak określić warunki wodno-gruntowe na działce?
Do określenia warunków wodno-gruntowych posłużyć mogą wspomniane już badania geologiczne wykonywane przez inżyniera posiadającego uprawnienia geologiczno-inżynierskie. Może to być geolog lub geotechnik. Badania polegają na wykonaniu odwiertów i pobraniu próbek gruntu, które zostaną poddane analizie. Na ich podstawie będzie można określić szczegółowe warunki wodno-gruntowe i wybrać odpowiednie rodzaje fundamentów. Z tego względu zaleca się wykonywanie takich badań przed budową domu jednorodzinnego, mimo że w zdecydowanej większości przypadków nie ma konieczności przeprowadzania takich badań przy budowie mniejszych budynków mieszkalnych.
Konsekwencje trudnych warunków gruntowych na przebieg inwestycji
Trudne warunki gruntowe mogą wymusić na inwestorze zastosowanie bardziej skomplikowanych rozwiązań konstrukcyjnych, takich jak fundamenty pośrednie. Niesprzyjające warunki mogą również oznaczać bardziej złożone i czasochłonne prace ziemne. To wszystko może znacząco wpłynąć na całkowity koszt budowy domu. Rodzaje fundamentów właściwe dla trudnych warunków gruntowych dobierze architekt. Weźmie on pod uwagę nie tylko szczegółowe warunki wodno-gruntowe, ale również specyfikę obiektu, w tym obciążenia przez niego generowane.
