Łupek naturalny to materiał, który świetnie sprawdza się w roli pokrycia dachowego. Jest wyjątkowo trwały – w wielu krajach na zachodzie możemy oglądać domy, na których łupek spoczywa nieprzerwanie od ponad 200 – 300 lat. Rozwiązanie to jest jednak mało popularne w Polsce, gdzie prym wiodą raczej dachówki ceramiczne i betonowe, a także blachodachówka. Dach z łupka naturalnego jest jednak ciekawą propozycją dla osób, które chcą wybudować wyróżniający się dom. W tej kwestii bardzo istotny będzie jednak przemyślany projekt i fachowe wykonawstwo.
Dach z łupka – ciekawa propozycja dla domów jednorodzinnych
Łupek naturalny to rodzaj kamiennego pokrycia dachowego stosowanego od setek lat. W Europie z takimi dachami często można spotkać się w Wielkiej Brytanii, w Niemczech, we Francji, a także w Hiszpanii. W wielu regionach wykształciły się nawet charakterystyczne style układania łupka, zupełnie tak, jak w przypadku dachówki. W Polsce dach z łupka naturalnego nie jest tak popularny, co oznacza, że stanowi ciekawą propozycję dla tych osób, które chcą stworzyć wyróżniający się dom. Ten rodzaj pokrycia można stosować na różnych dachach spadzistych, również tych stromych i o skomplikowanej geometrii. Ten rodzaj pokrycia bez wątpienia oferuje szereg korzyści, ale posiada także pewne istotne wady, o których należy pamiętać na etapie projektowania, jak i realizacji.
Czym charakteryzuje się dach z łupka naturalnego?
Łupek to rodzaj skały osadowej złożonej z wielu warstw miki. Po wydobyciu większych fragmentów skały wykorzystuje się piłę diamentową, aby pociąć ją na bloku. Następnie bloki rozwarstwia się na płytki, których grubość wynosi ok. 5 mm. W ten sposób pozyskuje się surowiec, który zostanie wykorzystany do stworzenia płytek, które można układać jako pokrycie dachowe. Jest to materiał całkowicie naturalny, który posiada większość cech kamienia – jest wyjątkowo trwały, odporny na czynniki zewnętrzne, a także żywotny. Dzięki temu nie wymaga regularnej konserwacji, choć warto również wspomnieć, że dach z łupka naturalnego nie jest całkowicie bezobsługowy. Czasami trzeba wymieniać pojedyncze elementy i czyścić dach, na którym mogą pojawiać się zielone naloty.
Pokrycie dachowe z łupka nie jest w żaden sposób barwione. To oznacza, że kolorystyka tych dachów ogranicza się do odcieni szarości. Plusem jest natomiast to, że w różnych regionach wykształciły się ciekawe style układania płytek, co pozwala stworzyć wyjątkowy i ładnie prezentujący się dach. Do najbardziej popularnych rodzajów krycia zaliczyć możemy: krycie podwójne prostokątne, krycie symetryczne, krycie łuskowe, krycie karpiówkowe, krycie oktagonalne czy też krycie staroniemieckie. Biorąc pod uwagę ciężar, pod pokrycie z łupka zwykle stosuje się pełne deskowanie. Następnie na warstwie membrany układa się specjalne systemy montażowe, na których można mocować płytki.
Wykonanie dachu z łupka – komu zlecić projekt i wykonawstwo?
Dach z łupka naturalnego jest dość specyficzny. Materiał ten jest ciężki, a sam proces układania bywa mozolny, zwłaszcza na dachach o skomplikowanej geometrii. Na zachodzie, gdzie tego typu pokrycia są bardziej popularne, przyjmuje się założenie, że na wstępie warto wybrać materiały, a następnie pod ich kątem dostosować projekt. Jest to szczególnie ważne właśnie w przypadku łupka naturalnego. Wiedząc, w jaki sposób na dachu układany będzie łupek, architekt jest w stanie w taki sposób ukształtować dach, aby usprawnić prace wykonawcze. Pozostałe elementy, takie jak chociażby komin, są sytuowane w takich miejscach, aby nie było problemu z ich uszczelnieniem.
Z tego właśnie względu, wybierając dach z łupka naturalnego warto zdecydować się na budowę w systemie zleconym, z generalnym wykonawcą. Wówczas projekt i wykonawstwo pozostaje w rękach jednej firmy. Wykonawca już na etapie projektowania może podjąć decyzje, które ułatwią montaż łupka na dachu, ograniczają zużycie materiału, a także skrócą czas pracy. W ten sposób można w pełni wykorzystać potencjał tego materiału i zredukować pewne charakterystyczne wady.
Zalety i wady dachu z łupka naturalnego
Łupek naturalny jako pokrycie dachowe ma swoje zalety, ale i wady. Zacznijmy od mocnych stron, wśród których wymienić należy: wysoką trwałość, odporność na czynniki atmosferyczne, ekologiczność wynikającą z tego, że jest to naturalny materiał, jak również wysoką estetykę. W Polsce materiał ten nie jest ta popularny jak na zachodzie, dzięki czemu jest to dobra opcja dla osób, które chcą w jakiś sposób urozmaicić swój dom i uczynić go wyjątkowym. Pokrycie z łupku jest także bardzo uniwersalne, ponieważ można je stosować także na dachach o skomplikowanej geometrii. Jest to materiał żywotny, który nie wymaga problematycznej i kosztownej konserwacji.
Jeśli chodzi o wady, jest to materiał ciężki – na metr kwadratowy dachu przypadać może nawet ok. 50 kg. Montaż jest dość czasochłonny i wymaga dużej staranności, ponieważ wszelkie błędy mogą skutkować nieszczelnościami. Minusem jest również koszt – sam materiał na pokrycie dachu może kosztować ponad 150 zł za metr kwadratowy, a montaż również jest dość drogi, ze względu na czas pracy, jak i to, że w Polsce ten rodzaj pokrycia nie jest szczególnie popularny. W regionach bardzo wilgotnych może również wystąpić problem wyrastania mchów i porostów – wymaga to wówczas dokładnego czyszczenia dachu.
W jakich domach warto zastosować pokrycie z łupka naturalnego?
Jak już mówiliśmy, dach z łupka naturalnego to rozwiązanie bardzo uniwersalne, które można stosować w wielu domach, nawet tych o wyjątkowo nieregularnej bryle, która przekłada się na nieregularny i skomplikowany kształt dachu. Należy jednak pamiętać, że jest to rozwiązanie dość kosztowne. Jednocześnie, biorąc pod uwagę specyfikę tego pokrycia, warto je uwzględnić już na etapie projektowania. Co za tym idzie, projekt i wykonawstwo dachu z łupka naturalnego warto powierzyć jednej firmie budowlanej, która dysponuje doświadczeniem z tego typu pokryciami.
