Zbrojna inwazja Rosji na Ukrainę przypomniała wielu Polakom, że wojny wcale nie są tematem tak odległym i abstrakcyjnym. Wiele osób zainteresowało się wiedzą na temat tego, w jaki sposób można przetrwać na terenie objętym działaniami militarnymi. Rządzący postanowili także znowelizować ustawę Prawo Budowlane w zakresie budowy przydomowych schronów. Z niniejszego artykułu dowiesz się, czym właściwie jest przydomowy schron, a także, w jaki sposób można go wybudować.
Nowa definicja przydomowego schronu
29 marca 2023 roku Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o znowelizowaniu ustawy Prawo Budowlane oraz niektórych jego zapisów. Nowe przepisy dotyczą m. in. regulacji związanych z budową przydomowych schronów. W znowelizowanej ustawie pojawiła się także nowa definicja przydomowego schronu. Zgodnie z tą definicją, schron to wolnostojąca budowla ochronna o konstrukcji zamkniętej i hermetycznej, o określonej kategorii odporności, powierzchni zabudowy do 35 m2, przeznaczona do ochrony użytkowników budynku mieszkalnego przed skutkami założonych zagrożeń militarnych, ekstremalnych zjawisk pogodowych i skażeń. Konstrukcja schronu może mieścić się całkowicie pod ziemią lub być częściowo zagłębiona w gruncie.
Przydomowy schron bez pozwolenia, a na zgłoszenie
Szczególnie istotną zmianą w przepisach jest to, że w ramach przyjętej nowelizacji ustawy budowa schronu nie będzie już wymagała pozwolenia na budowę, tak, jak miało to miejsce dotychczas. Ma to znacznie ułatwić inwestorom wykonanie takiego ukrycia na swojej działce. Pozwolenie zostanie zastąpione uproszczoną procedurą zgłoszenia. Należy przy tym pamiętać, że przepisy wciąż odnoszą się do schronów, których powierzchnia zabudowy nie przekracza 35 m2. W ramach uproszczonej procedury zgłoszenia budowy wystarczy złożyć stosowny wniosek wraz z projektem schronu oraz innymi dokumentami wymaganymi przez urząd. Urząd będzie miał 21 dni na ewentualne zgłoszenie sprzeciwu. Jeśli taki sprzeciw nie nastąpi, inwestor będzie mógł rozpocząć budowę schronu. Po zakończonej budowie wymagana będzie powykonawcza inwentaryzacja geodezyjna.
Kiedy potrzebne będzie pozwolenie na budowę schronu?
Pozwolenie na budowę schronu będzie potrzebne w sytuacji, gdy projekt nie będzie spełniał warunków opisanych w znowelizowanej ustawie. Chodzi tu przede wszystkim o powierzchnię zabudowy. Jeśli powierzchnia ta będzie przekraczała 35 m2, wówczas inwestor będzie musiał uzyskać pozwolenie na budowę. Ponadto, pozwolenie będzie potrzebne w sytuacji, gdy obszar oddziaływania inwestycji będzie wykraczał poza działkę budowlaną, na której ma zostać zrealizowany projekt schronu. Warto jednak nadmienić, że pracownie architektoniczne specjalizujące się w projektowaniu schronów dbają o to, aby ich projekty były zgodne z obowiązującymi przepisami prawa budowlanego.
Jakie wymogi powinien spełniać schron?
Schron ma być całkowicie hermetyczną i zamkniętą konstrukcją, co oznacza, że trzeba go będzie wyposażyć w osobny system wentylacji, zapewniający dostęp do czystego powietrza. Jeśli chodzi o instalacje wewnętrzne, na pewno warto wykonać w schronie instalację elektryczną, która zapewni oświetlenie oraz pozwoli zasilić najpotrzebniejsze urządzenia, np. lodówkę. Biorąc jednak pod uwagę, w jakich sytuacjach służyć ma nam schron, warto zadbać o alternatywne źródło energii, np. w postaci agregatu prądotwórczego. Można także zadbać o instalację wodno-kanalizacyjną, ale należy liczyć się z ewentualnością, że w chwili zagrożenia nie będzie ona działać prawidłowo. Jeśli chodzi o ogrzewanie, można zastosować niewielki piec na paliwo stałe (o ile schron będzie wyposażony w komin) lub wybrać wolnostojący grzejnik elektryczny.
Schrony wielu osobom kojarzą się z mrocznymi piwnicami głęboko pod ziemią. Jednak projekty współczesnych schronów oddają do dyspozycji estetyczne wnętrza z uwzględnieniem kilku stref. Schron przewiduje miejsce do spania, część gospodarczą połączoną z wejściem, w której znajdzie się gaśnica oraz np. agregat prądotwórczy, jak również schowek, w którym przechowywane będą zapasy. Schron przewiduje również miejsce na toaletę i łazienkę. Wyposażenie działki w studnię głębinową pozwoli uniezależnić się od dostaw wody z wodociągów.
W jaki sposób wybudować przydomowy schron?
Pierwszym krokiem jest oczywiście analiza inwestycji. Inwestor powinien sprawdzić, czy na jego działce możliwe będzie wybudowanie schronu. W tym celu potrzebna będzie dostatecznie duża przestrzeń pod ziemią, przez którą nie przebiegają żadne przyłącza oraz elementy instalacji. Kolejnym krokiem jest wybór projektu schronu. Wojna za naszą wschodnią granicą sprawiła, że coraz więcej osób myśli o budowie przydomowego ukrycia, a to sprawia, że pojawiło się mnóstwo ciekawych projektów do wyboru. Zgodnie z nowymi przepisami, budowa schronu do 35 m2 nie wymaga już pozwolenia, a uproszczonej procedury zgłoszenia. Wystarczy wypełnić stosowny wniosek, skompletować dokumenty i złożyć je w urzędzie miasta lub w urzędzie gminy. Jeśli w przeciągu 21 dni nie pojawi się sprzeciw ze strony urzędu, można rozpocząć budowę schronu.
Budowa schronu nie różni się specjalnie od budowy innych obiektów mieszkalnych w podpiwniczeniu, a zatem większość dobrych firm budowlanych powinna się bez trudu uporać z tym zadaniem. Warto jednak nadmienić, że w Polsce funkcjonują już firmy, które specjalizują się w kompleksowej budowie schronów. Budowa jest podzielona na kilka etapów: prace ziemne, wykonanie poszczególnych elementów konstrukcyjnych, wykonanie instalacji wewnętrznych oraz wykończenie wnętrza. W pełni funkcjonalny schron można wybudować w ciągu zaledwie kilku tygodni.
