Prawidłowo wykonana konstrukcja dachu powinna odznaczać się wysoką trwałością na czynniki zewnętrzne, przede wszystkim na wiatr i opady deszczu. W tradycyjnych domach prym wiodą oczywiście dachy dwuspadowe oraz wielospadowe oparte na konstrukcji drewnianej. Często są one postrzegane za prostsze i tańsze w wykonaniu od stropodachów. Rodzi się jednak pytanie, jaki rodzaj dachu spadzistego wybrać: dach dwuspadowy czy wielospadowy? W tym artykule przyjrzymy się bliżej poszczególnym rozwiązaniom i omówimy ich zastosowania.
Od jakich czynników zależy wybór dachu spadzistego?
Architekt dobiera odpowiedni rodzaj dachu w zależności od kluczowych parametrów technicznych. Najważniejszą kwestią w tym względzie często okazuje się kształt bryły oraz jej szerokość. Dachy dwuspadowe generalnie mają więcej zalet od dachów wielospadowych, ale mają także pewne ograniczenia – sprawdzają się najlepiej w domach usytuowanych na planie prostokąta o szerokości do 11 metrów. W przypadku nieregularnych i bardziej skomplikowanych brył o dużej rozpiętości często nie ma możliwości zastosowania dachu wielospadowego. Wpływ na wybór dachu ma również to, czy jest to dom z poddaszem, dom parterowy czy też dom piętrowy. W domach z poddaszem częściej stosuje się dachy dwuspadowe, natomiast w przypadku domów parterowych i piętrowych lepszą opcją może okazać się dach wielospadowy.
Czym charakteryzuje się dach dwuspadowy?
Dach dwuspadowy jest zbudowany z dwóch połaci połączonych ze sobą linią szczytową nazywaną kalenicą. Prostopadle do kalenicy usytuowane są trójkątne ściany szczytowe. Kąt nachylenia dachu dwuspadowego ma duży wpływ na wybór odpowiedniej więźby dachowej. W przypadku dachów o mniejszym kącie nachylenia i mniejszej rozpiętości w zupełności wystarczy więźba krokwiowa. Większy kąt nachylenia i większa rozpiętość wymaga wzmocnionej i bardziej sztywnej więźby. Może to być więźba krokwiowo-jętkowa lub płatwiowo-kleszczowa.
Od kąta nachylenia zależy także trwałość budynku na określone czynniki. Dachy o mniejszym kącie nachylenia są bardziej odporne na porywisty wiatr, ale zagrożeniem jest dla nich obciążenie generowane przez zalegający śnieg. Z kolei w przypadku stromych dachów sytuacja jest odwrotna – są one bardziej podatne na wiatr, ale lepiej odprowadzają zalegający śnieg. Dachy dwuspadowe najczęściej stosuje się w przypadku domów parterowych oraz domów z poddaszem użytkowym usytuowanych na planie prostokąta. Są to konstrukcje dużo prostsze, a co za tym idzie, tańsze w budowie. Rozwiązanie to sprawdza się zwłaszcza w przypadku poddaszy użytkowych, ze względu na większą przestrzeń na poddaszu oraz możliwość doświetlenia wnętrz oknami w ścianach szczytowych.
Czym cechuje się dach czterospadowy?
Dachy czterospadowe posiadają cztery połacie stykające się ze sobą na kalenicy (dachy kopertowe) lub w punkcie szczytowym (dachy namiotowe). Zwykle wszystkie połacie mają taki sam kąt nachylenia. Dachy wielospadowe często odznaczają się większą odpornością na czynniki zewnętrzne, w postaci wiatru, opadów deszczu, a także opadów śniegu. Odpowiada za to bardziej złożona i usztywniona konstrukcja. Jak łatwo się domyślić, specyfika tej konstrukcji oznacza, że dachy czterospadowe przeważnie są droższe w budowie od dachów dwuspadowych.
Zaletą jest jednak możliwość stosowania w domach o bryle odznaczającej się większą rozpiętością ścian zewnętrznych. Do tego typu konstrukcji znacznie łatwiej jest dobrać dach czterospadowy, aniżeli dach dwuspadowy. Bryła wciąż powinna być jednak zbliżona do planu prostokąta. Dachy czterospadowy o niewielkim kącie nachylenia stosuje się do zwieńczenia domów parterowych oraz domów piętrowych. Natomiast w przypadku domów z poddaszem użytkowym można zastosować dach o większym kącie nachylenia. Wadą jest jednak to, że cztery połacie bardziej ograniczają przestrzeń na poddaszu. Ponadto, wnętrza można oświetlić jedynie z pomocą kosztowniejszych okien połaciowych ewentualnie okien w lukarnach. Lukarny stanowią jednak newralgiczny punkt w dachu, narażając go na zaciekanie wody opadowej, a także na mostki termiczne.
Co wyróżnia dach wielospadowy?
W praktyce, termin dachu wielospadowego odnosi się już do dachów czterospadowych. Jednak częściej mamy tu na myśli dachy, które posiadają większą liczbę połaci. Weźmy chociażby dachy na planie litery L, które mogą posiadać nawet sześć połaci dachowych. Tego typu dachy odznaczają się najbardziej złożoną, a co za tym idzie, najdroższą konstrukcją. Często występują tu tzw. kosze dachowe, czyli wklęsłe krawędzie występujące na przecięciu dwóch połaci dachowych. Tego typu miejsca należy dodatkowo zabezpieczać przed zaciekaniem wody opadowej.
Dachy wielospadowe są zatem bardzo złożone i kosztowne, a ponadto posiadają więcej newralgicznych punktów. A co przemawia na ich korzyść? Przede wszystkim szeroki wachlarz zastosowań. Tego typu dachy z powodzeniem można wykorzystać do zwieńczenia domów usytuowanych na nieregularnych i złożonych bryłach, przy których nie dałoby się zastosować dachu dwuspadowego czy czterospadowego. Przykładem mogą być chociażby dachy o kształcie litery U, jak również domy z licznymi „przybudówkami”.
Reasumując: dach dwuspadowy czy wielospadowy?
Jak widzisz, wybór dachu zależy przede wszystkim od kształtu i rozpiętości bryły domu. W domach parterowych usytuowanych na planie prostokąta najlepiej sprawdzi się dach dwuspadowy o niskim kącie nachylenia, ewentualnie dach czterospadowy w przypadku większej rozpiętości ścian. W przypadku domów z poddaszem użytkowym najlepszym rozwiązaniem jest dach dwuspadowy o większym kącie nachylenia. Można zastosować także dach czterospadowy, ale zwykle jest to opcja kosztowniejsza. Na domach piętrowych stosuje się dachy czterospadowe. Natomiast dachy wielospadowe są zarezerwowane dla domów, które odznaczają się złożoną i nieregularną bryłą, której nie da się zwieńczyć dachem dwuspadowym lub czterospadowym.
