Elewacja budynku w pierwszej kolejności powinna być trwała i funkcjonalna. Zależy nam na tym, aby była ona odporna na wilgoć, zabrudzenia oraz nie ulegała pękaniu pod wpływem wibracji. Dużym atutem jest również odporność na ścieranie i możliwość łatwego mycia z pomocą myjki ciśnieniowej. Jednak elewacja domu powinna być również estetyczna – w końcu jest to swoista wizytówka domu. Często pojawia się pytanie o to, czy warto stosować elementy ozdobne, takie jak bonie elewacyjne. W niniejszym artykule omówimy zalety i wady tego rozwiązania.
Czym właściwie są bonie elewacyjne?
Bonie elewacyjne to żłobienia wykonywane w tynku, ewentualne w warstwie termoizolacyjnej. Jest to popularny element ozdobny, który pozwala ożywić elewację budynku, a także podkreślić jego bryłę oraz układ. Boniowanie to technika, która była wykorzystywana już w architekturze klasycystycznej w starożytnym Rzymie, ale dopiero w renesansie stała się popularna i powszechnie stosowana. Bonia może być spoiną lub układem rowków i wyżłobień w materiale, z którego wykonana jest elewacja. Dawniej bonie żłobiono w kamieniu, natomiast dziś można to robić bezpośrednio w tynku (lub w warstwie termoizolacyjnej), a także w betonie. Obecnie bardzo popularne są także bonie w formie naklejanych na elewację elementów sztukaterii, np. ze styropianu.
W jakich miejscach stosuje się bonie?
Bonie elewacyjne bardzo często wykonuje się w masywnych narożach budynków, które są typowe dla architektury klasycystycznej. Popularnym rozwiązaniem są także poziome bonie, które stosuje się wzdłuż kondygnacji. Bonia może również wyznaczyć dokładny podział bryły na kondygnację dolną i górną. We współczesnym budownictwie najczęściej stosowanym rozwiązaniem są bonie wklęsłe, czyli po prostu wyżłobienia, spoiny lub rowki w elewacji. Warto jednak nadmienić, że bonie mogą być również płaskie, wypukłe lub zwierciadlane. Boniowaniu często poddaje się takie elementy, jak: cokoły, pilastry, obramowania otworów okiennych i drzwiowych, filary czy kolumny.
Jakie korzyści oferują bonie elewacyjne?
Bonie elewacyjne to bardzo popularny element ozdobny, z pomocą którego można podkreślić estetykę budynku. Do największych korzyści płynących z tego rozwiązania zaliczyć możemy:
- dużą swobodę i szeroki wybór technik oraz form boniowania,
- możliwość prostego urozmaicenia wyglądu elewacji,
- podkreślenie stylistyki budynku oraz nadanie mu cechy monumentalności,
- bonie mogą dodatkowo chronić elewację przed czynnikami zewnętrznymi,
- bonie naklejane są bardzo proste w montażu, a jednocześnie dość tanie,
- można je zastosować niemal w dowolnej stylistyce.
Bonie na elewacji stosuje się przede wszystkim na budynkach zachowanych w stylistyce klasycystycznej, aczkolwiek proste zdobienia można zastosować także w domach nowoczesnych.
Jakie są minusy boniowania elewacji?
Omawiając wady boni elewacyjnych warto nadmienić, że dotyczą one przede wszystkim boni realizowanych w tradycyjny sposób, a zatem poprzez żłobienie w tynku lub w warstwie elewacyjnej. Wady takiego rozwiązania to przede wszystkim:
- stosunkowo wysoki koszt wykonania,
- konieczność zatrudnienia wykwalifikowanych specjalistów,
- większa podatność boni na zabrudzenia spowodowane zaciekaniem wody,
- źle rozplanowane bonie mogą niekorzystnie wpłynąć na estetykę budynku.
Decydując się na boniowanie elewacji warto zatem przedyskutować tę kwestię z projektantem, który pomoże dobrać odpowiednie rozwiązania techniczne, a jednocześnie zadba o to, aby bonie faktycznie urozmaiciły wygląd elewacji i były gustownym dodatkiem.
Czy warto wykonać bonie na elewacji?
Bonie elewacyjne z pewnością mogą być gustownym dodatkiem, który sprawi, że elewacja budynku stanie się ciekawsza, a jednocześnie zyska cechę monumentalności. Bonie są bardzo przydatne zwłaszcza w domach odznaczających się nietypową bryłą, ponieważ pozwalają optycznie zmienić jej proporcje. A zatem na pewno warto wiedzieć, że istnieje taka technika jak boniowanie. A czy warto się na nią zdecydować? To oczywiście zależy od indywidualnych oczekiwań oraz poczucia estetyki inwestora. Współczesna branża budowlana oferuje nam bowiem wiele ciekawych elementów ozdobnych na elewacje, które pozwolą na uzyskanie oryginalnej i ciekawej estetyki.
Podejmując decyzję o zastosowaniu boni warto także zastanowić się nad tym, jaka technika boniowania będzie najlepsza. Wydaje się, że na ten moment dobrym rozwiązaniem będą bonie naklejane na
elewacje. Sztukateria elewacyjna jest bowiem stosunkowo tania, trwała, a jednocześnie prosta w montażu. Tymczasem tradycyjne boniowanie polegające na żłobieniu spoin i rowków w elewacji jest techniką dość trudną, która musi zostać zrealizowana przez wykwalifikowanego fachowca. Łatwo bowiem o błędy, które mogą skutkować większą podatnością elewacji na zabrudzenia.
