W domach jednorodzinnych dużą popularnością cieszy się sprawdzona technologia stropów monolitycznych. Są to stropy płytowe, które uzyskuje się poprzez wylanie betonu do wcześniej przygotowanych szalunków, w których umieszczone zostały stalowe zbrojenia. Przy stropach monolitycznych można stosować zbrojenia jednokierunkowe lub krzyżowe. Dawniej tego typu stropy wykonywano przy zastosowaniu tradycyjnego deskowania. Dziś coraz popularniejsze są szalunki systemowe. Obu tym rozwiązaniom poświęcony jest niniejszy artykuł.
Czym charakteryzuje się strop żelbetowy monolityczny?
Strop żelbetowy to rodzaj stropu płytowego, który może być wykonany z płyty żelbetowej prefabrykowanej lub monolitycznej. O ile rozwiązania prefabrykowane cieszą się coraz większym zainteresowaniem, o tyle wciąż króluje sprawdzona technologia stropów monolitycznych. Konstrukcje monolityczne uzyskuje się poprzez wylanie betonu. W przypadku przegród poziomych jest to dość problematyczne, ponieważ należy przygotować szalunki, które będą utrzymały mieszankę betonu, aż ta nie nabierze docelowych parametrów. W szalunkach układa się także zbrojenie, które ma usztywnić płytę i zwiększyć jej nośność.
Obecnie wykorzystywane są dwie techniki wykonania szalunków pod strop żelbetowy. Pierwsza z nich to deskowanie tradycyjne stosowane od wielu lat. Stosuje się tu przede wszystkim drewniane deski i podpory w postaci podłużnic, stempli oraz rygli. Szalunki systemowe są natomiast wykonane z płyt drewnianych lub drewnopodobnych, które są utrzymywane przez rusztowania wykonane z metalu lub aluminium. Są to systemy wielokrotnego użytku. Zaletą jest możliwość łatwego dostosowania szalunków systemowych pod kątem parametrów technicznych stropu, a zatem: jego rozpiętości, grubości oraz masy. I to właśnie szalunki systemowe coraz częściej znajdują zastosowanie przy budowie stropów żelbetowych w domach jednorodzinnych.
Jak wygląda deskowanie tradycyjne?
W przypadku deskowania tradycyjnego materiałem na szalunki są najczęściej deski sosnowe lub świerkowe. Są one zbijane w tarcze o szerokości od 50 do nawet 80 cm. Podporą dla deskowania w tym systemie jest układ rusztowy z rygli oraz podłużnic. Podłużnice opiera się na podporach punktowych, których rozstaw dobiera się na podstawie rozpiętości stropu oraz jego masy. W przypadku obciążeń rzędu poniżej 500 kg/m2 podpory mogą być rozstawione co 1,2 – 1,4 metra, natomiast w przypadku większych obciążeń podpory punktowe ustawia się nawet co 0,8 metra.
Na podłużnicach można ułożyć wcześniej zbite tarcze z desek. Do wykonania takiego deskowania należy wykorzystać wytrzymałe drewno wysokiej jakości. Nie może to być drewno odpadowe lub drewno nadmiernie suche, które mogłoby odciągać wodę z niezwiązanej jeszcze mieszanki betonu. Tradycyjne deskowanie jest techniką skomplikowaną i wymaga wielu szczegółowych i sumiennie wykonanych obliczeń. W rezultacie, wpływa to na czas pracy, jak również koszty. Z tego powodu coraz częściej odchodzi się od tradycyjnego deskowania przy wykonywaniu stropów monolitycznych. Obecnie technikę tą wykorzystuje się jedynie w przypadku stropów o małej rozpiętości.
Czym odznaczają się szalunki systemowe?
Podstawą dla szalunków systemowych są pulpity wykonane ze sklejki oparte na drewnianych dźwigarach podpartych stemplami. Szalunki systemowe można bez trudu dopasować do rozpiętości stropu, jego grubości oraz masy. Z tego względu są bardziej uniwersalne, ponieważ nie trzeba dobierać poszczególnych elementów koniecznie dla potrzeb konkretnego stropu. Co ważne, szalunki systemowe można bardzo szybko rozłożyć, ale również zdemontować. Świetnie sprawdzają się w dużych obiektach, ponieważ można je wykorzystywać etapowo do tworzenia kolejnych konstrukcji. Gotowe szalunki systemowe gwarantują wysoką precyzję wymiarową. Poszczególne elementy są dobrze zabezpieczone przed wilgocią i nie odbierają wody świeżo wylanej mieszance betonu.
Jak wybrać szalunek do budowy stropu żelbetowego?
Aby wybrać odpowiedni rodzaj szalunków trzeba wziąć pod uwagę jego najważniejsze parametry, a mianowicie: rozpiętość, masę oraz grubość. W przypadku tradycyjnego deskowania na podstawie tych parametrów dobiera się poszczególne elementy oraz odstęp pomiędzy podporami. W przypadku szalunków systemowych wykorzystywane są elementy wielokrotnego użytku, które można złożyć pod kątem konkretnej konstrukcji, co jest oczywiście rozwiązaniem dużo szybszym i wygodniejszym. I z tego właśnie względu szalunki systemowe są coraz częściej wykorzystywane we współczesnym budownictwie, ponieważ pozwalają skrócić czas budowy. A co z tradycyjnym deskowaniem? Współcześnie ta technika jest stosowana w przypadku stropów o niewielkiej rozpiętości.
W jaki sposób można zapewnić szalunek systemowy na placu budowy? Duże firmy budowlane często posiadają systemy szalunkowe na własność. Wybierając budowę domu z generalnym wykonawcą masz zatem pewność, że to firma budowlana zajmie się dostarczeniem odpowiedniego szalunku. Natomiast w przypadku budowy domu w systemie gospodarczym szalunki zawsze można wynająć. Ceny najmu zaczynają się od 40 zł za miesiąc dla elementów potrzebnych do wykonania metra kwadratowego konstrukcji. Szalunki zwykle wynajmuje się na ok. 4-8 tygodni, bo tyle czasu potrzeba na zrealizowanie prac oraz na to, aby beton nabrał docelowych parametrów.
