Przedmiotem zainteresowania coraz większej liczby inwestorów są działki leśne. Posiadanie takiej nieruchomości daje możliwość pozyskiwania drewna, a także korzystania z różnych form dofinansowań. Niekiedy możliwa jest także zmiana przeznaczenia gruntu (odlesienie działki) w celu budowy domu mieszkalnego. Przymierzając się do zakupu działki leśnej musimy pamiętać o tym, że tego typu nieruchomości biorą udział w gospodarce leśnej, którą zarządzają Lasy Państwowe. Instytucja ta może zarówno sprzedawać, jak i nabywać działki leśne.
Zakup działki leśnej – kto ma do tego prawo?
Działka leśna to zwarty grunt o minimalnej powierzchni 0,1 ha, pokryty roślinnością leśną lub jej przejściowo pozbawiony, przeznaczony do produkcji leśnej lub stanowiący rezerwat przyrody, wchodzący w skład parku narodowego bądź wpisany do rejestru zabytków. Taką definicję zawiera Ustawa o lasach z dnia 28 września 1991 roku. Biorąc pod uwagę, że nieruchomości te są przeznaczone na cele gospodarki leśnej, handel tego typu działkami, jak również możliwości ich zagospodarowania to kwestie, które podlegają ścisłym regulacjom i ograniczeniom.
Prawo do zakupu działki leśnej ma jednak każda osoba dysponująca odpowiednim budżetem. Przymierzając się do zakupu działki warto zwrócić uwagę na jej dokładny status i przeznaczenie. Sama obecność drzew i roślinności typowej dla lasu nie oznaczają jeszcze, że jest to faktycznie grunt leśny. Przeznaczenie działki można sprawdzić w Ewidencji Gruntów i Budynków, a także w Miejscowym Planie Zagospodarowania Przestrzennego, o ile taki plan został uchwalony na danym obszarze.
Kto może sprzedać działkę leśną?
Działki leśne mogą być sprzedawane przez Lasy Państwowe. Za taką transakcję odpowiadać może nadleśniczy, pod warunkiem, że powierzchnia działki nie przekracza 1 ha, a ponadto stwierdzono, że grunt ten jest nieprzydatny dla gospodarki leśnej. Działki leśne są sprzedawane także w sytuacji, gdy planowana jest zmiana ich przeznaczenia na cele nieleśne i nierolnicze, jak również z powodu ważnych względów gospodarczych lub społecznych. Zgodę na sprzedaż działki musi wyrazić dyrektor generalny Lasów Państwowych na wniosek nadleśniczego. Sprzedaż lasów i gruntów należących do Lasów Państwowych następuje w drodze przetargu publicznego.
Jak już mówiliśmy, działki leśne mogą być nabywane przez prywatnych właścicieli. Następnie, właściciele tych gruntów mogą podjąć decyzję o sprzedaży swojej własności. Większość ogłoszeń z działkami leśnymi, które możemy znaleźć przez Internet, są wystawiane właśnie przez prywatnych właścicieli, którzy chcą z zyskiem odsprzedać posiadane grunty leśne.
Lasy Państwowe a zakup działki leśnej
Możliwości zagospodarowania oraz handlu działkami leśnymi to kwestie podlegające restrykcyjnym regulacjom prawnym. Nieruchomości te biorą bowiem udział w gospodarce leśnej, a pieczę nad tym trzymają Lasy Państwowe (a właściwie Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe). Jaki wpływ na handel działkami mają Lasy Państwowe?
- Instytucja może sprzedawać działki leśne, jeśli stwierdzona zostanie ich nieprzydatność dla gospodarki leśnej lub planowana jest zmiana ich przeznaczenia,
- Instytucja może sprzedawać działki leśne w celu regulacji granicy polno-leśnej,
- Instytucja może sprzedawać grunty leśne, jeśli jest do podyktowane ważnymi względami gospodarczymi lub społecznymi,
Z perspektywy inwestorów bardzo istotne jest to, że Lasy Państwowe mają wpływ także na zakup i sprzedaż gruntów leśnych pomiędzy prywatnymi podmiotami. Instytucja ma bowiem prawo pierwokupu. W praktyce oznacza to, że notariusz sporządza warunkową umowę sprzedaży, a następnie informuje Lasy Państwowe o tym fakcie. Od tego czasu instytucja ma 30 dni na prawo skorzystania z prawa pierwokupu. Jeśli z niego nie skorzysta, można sfinalizować umowę. Jeśli natomiast Lasy Państwowe skorzystają ze swojego prawa, wówczas sprzedawca może zrezygnować z transakcji lub zawrzeć ją z instytucją. Prawo pierwokupu nie obowiązuje w sytuacji gdy nabywcą jest krewny, powinowaty lub spadkobierca zbywcy.
W jaki sposób można zagospodarować działkę leśną?
Działka leśna jest przeznaczona na produkcję leśną, a to oznacza, ze sposób zagospodarowania takiego gruntu jest bardzo ograniczony. W zasadzie często nie ma nawet możliwości ogrodzenia takiej działki (istnieje jednak możliwość ustawienia znaku zakazującego wstępu na dany teren). Na gruntach leśnych obowiązują: UPUL (uproszczony plan urządzenia lasu) oraz ISL (inwentaryzacja stanu lasu). Dokumenty te można uzyskać w Nadleśnictwie Lasów Państwowych lub w starostwie powiatowym. To właśnie na podstawie tych dokumentów można wycinać drzewa pod kątem pozyskiwania drewna, a także uzupełniać drzewostan po zakończonej wycince.
A co z budową domu lub innego obiektu na działce leśnej? Na tego typu gruntach nie ma takiej możliwości. Furtką jest zmiana przeznaczenia działki oraz wyłączenie jej z produkcji leśnej. W praktyce jednak jest to trudna i czasochłonna procedura, która w wielu przypadkach kończy się niepowodzeniem. Największe szanse na pozytywne rozstrzygnięcie mają właściciele działek leśnych położonych na skraju lasu, w pobliżu innych zabudowanych działek, a także przy drodze publicznej.
