Stworzenie praktycznego i ładnego ogrodu to zadanie wymagające czasu i cierpliwości. U podstaw takiego ogrodu zawsze stoi przemyślany projekt, w którym teren działki jest podzielony na strefy. Należy bowiem wiedzieć, gdzie powinny znaleźć się duże drzewa, które z czasem zaczną rzucać sporo cienia, a gdzie lepszym rozwiązaniem będzie roślinność niska. W niniejszym artykule odpowiadamy, jakie kwestie należy wziąć pod uwagę przy projektowaniu ogrodu.
Podział ogrodu na strefy funkcjonalne
Na wstępie planowania ogrodu należy podzielić teren działki na strefy funkcjonalne. Pomocny okaże się w tym przypadku projekt zagospodarowania terenu, w którym już uwzględniono podjazd, część alejek i chodników, konstrukcje stałe (np. altanę czy pergolę), a także strefę do składowania odpadów. Jeśli chodzi o teren samego ogrodu, kluczowe okażą się następujące strefy:
- strefa wysokiej roślinności,
- strefa niskiej i średniej roślinności,
- strefa uprawna (opcjonalnie),
- strefa trawnika,
- strefa rekreacyjno-sportowa,
- strefa „wodna” (opcjonalnie).
Strefa wysokiej roślinności to oczywiście drzewa, które z czasem będą wyższe od budynku. Strefa ta powinna być w pewnym oddaleniu od budynku, aby go zacieniać, a jednocześnie nie zanieczyszczać dachu i systemu rynnowego nadmiarem liści i gałązek. Strefa niskiej i średniej roślinności to krzewy i kwiaty, które lepiej sprawdzą się w okolicy budynku, a także wzdłuż alejek. Strefa uprawna to oczywiście przydomowy ogródek warzywny lub mały sad, dla tych, którzy chcą uprawiać własne warzywa i owoce.
Kluczowe jest prawidłowe rozmieszczenie strefy trawnika, który powinien stanowić dużą powierzchnię połączoną ze sobą i jak najmniej „poszatkowaną” innymi strefami. Planując taki trawnik znacznie ułatwisz sobie koszenie i skrócisz czas tej czynności. Strefa rekreacyjno-sportowa to miejsce na boisko, altanę, piaskownicę oraz inne elementy służące zabawie, rekreacji, ale i aktywności fizycznej (w tej strefie należy posadzić trawę o większej wytrzymałości). Ostatnia strefa, czyli strefa „wodna” to miejsca, gdzie rozlokowane zostaną zbiorniki z wodą, np. oczko wodne lub basen. Basen powinien znaleźć się przy strefie rekreacyjnej, ale z dala od roślinności, która mogłaby go zanieczyszczać.
Ustalenie warunków panujących na działce
Przy wyborze odpowiedniej roślinności (jak również stref dla nich) należy wziąć pod uwagę warunki panujące na działce. Trzeba uwzględnić warunki gruntowe (czy ziemia jest żyzna lub jałowa, piaszczysta czy gliniasta, kwaśna czy zasadowa), jaki jest poziom wilgotności gleby, gdzie mamy strefy dobrze nasłonecznione, a gdzie strefy zacienione. Nie bez znaczenia jest ukształtowanie terenu – działka położona na skarpie daje spore możliwości tworzenia ciekawych aranżacji, takich jak chociażby ogród piętrowy. Należy także ustalić charakterystyczne czynniki klimatyczne dla danego regionu, np. strefy mrozowe. Na koniec warto jeszcze wziąć pod uwagę obecne już drzewa i spróbować je wkomponować w przyszły ogród, aby nie było konieczności ich wycinania.
Planując poszczególne strefy opisane powyżej warto sprawdzić, jakie warunki panują w danej strefie. Przy wyborze odpowiednich roślin dla danej strefy kluczowymi czynnikami okażą się: rodzaj gleby i jej odczyn, wilgotność, stopień nasłonecznienie. Przy zakupie roślin należy natomiast zwracać uwagę na ich wymagania stanowiskowe, aby sprawdzić, czy wybrane gatunki będą miały szansę przetrwać i pięknie prezentować się w wybranych strefach naszego ogrodu.
Ogród dla pracowitych czy ogród bezobsługowy?
Przy projektowaniu ogrodu musisz ustalić, ile czasu chcesz przeznaczyć na doglądanie swojego ogrodu. Jeśli jesteś osobą zapracowaną i wiesz z góry, że nie będziesz mógł poświęcać swojemu ogrodowi wiele czasu, wybierz koncepcję ogrodów bezobsługowych. W takich ogrodach dominują duże trawniki, które można łatwo i szybko skosić, a także rośliny, które nie wymagają szczególnego doglądania (np. podcinania czy nawożenia). Jeśli natomiast lubisz spędzać wolny czas na pracy w ogrodzie, wówczas możesz zdecydować się na bardziej finezyjny i malowniczy ogród, w którym znajdzie się więcej krzewów i rabatek kwiatowych, które trzeba będzie stale doglądać i pielęgnować.
Wybór odpowiednich roślin do ogrodu
I tak dochodzimy do kwintesencji projektowania ogrodu. Mamy już podział na strefy, znamy uwarunkowania każdej z nich, mamy określone preferencje względem tego, ile czasu chcemy poświęcać na doglądanie ogrodu. W ten sposób możemy przejść do kompletowania odpowiednich gatunków roślin. Warto zacząć od roślinności wysokiej, a następnie schodzić do krzewów i kwiatów. Przy każdym gatunku zwróć uwagę na wymagania stanowiskowe oraz na to, czy wybrany gatunek wymaga starannej pielęgnacji (np. podcinania). Pamiętaj także o tym, aby sprawdzić, jaka jest optymalna pora roku do zasadzenia lub przesadzenia wybranych roślin, a także, w jaki sposób należy wcześniej przygotować podłoże. Zależeć będzie od tego to, czy roślina dobrze przyjmie się w naszym ogrodzie.
Czy warto zamówić profesjonalny projekt ogrodu?
Biorąc pod uwagę, że stworzenie od podstaw funkcjonalnego i estetycznego ogrodu jest naprawdę trudnym i wymagającym zadaniem, warto wspomóc się fachową pomocą. W ten sposób można bowiem uniknąć wielu błędów, których konsekwencją jest konieczność usuwania roślin, które się nie przyjęły lub też większy nakład prac na ogrodzie. Projekt ogrodu może sporządzić dla Ciebie architekt krajobrazu. Cena takiego projektu zależy od jego powierzchni. Za każde 500 m2 ogrodu trzeba zapłacić mniej więcej ok. 750 – 1000 zł. Wiele zależy również od tego, czy zamówimy prosty projekt koncepcyjny, projekt wykonawczy czy też kompleksowy projekt z nadzorem, w którym architekt będzie pomagał przy wyborze roślin oraz nadzorował prace związane z zakładaniem ogrodu.
