Prace fundamentowe mają ogromne znaczenie dla trwałości i żywotności przyszłego budynku. To właśnie fundamenty są odpowiedzialne za przenoszenie i rozkładanie w gruncie bardzo dużych obciążeń generowanych przez konstrukcję budynku. Dlatego też, na etapie prac fundamentowych nie ma miejsca na błędy. Często zadawanym pytaniem jest to, kiedy warto wykonać ławy w szalunki, a kiedy można wykonać zbrojenie bezpośrednio w gruncie. Wiele zależy tak naprawdę od warunków wodno-gruntowych, które zostaną określone przed rozpoczęciem budowy.
Czym właściwie są szalunki fundamentowe?
Aby odpowiedzieć na pytanie o to, kiedy warto wykonać ławy w szalunku, a kiedy można się bez szalunku obejść, należy oczywiście zacząć od tego, czym właściwie są szalunki. Szalunek, określany również deskowaniem, to rodzaj tymczasowej formy, która służy do wykonania monolitycznych konstrukcji żelbetowych. Tego typu konstrukcje posiadają stalowe zbrojenia i są zalewane betonem o odpowiedniej klasie. Szalunki wyznaczają obszar, w którym układa się zbrojenia, a następnie wylewa beton. Są niezbędne do tego, aby beton ustabilizował swoją formę i wysechł nabierając określonych parametrów technicznych.
Szalunki przy budowie domu najczęściej wykorzystuje się właśnie na etapie prac fundamentowych, ale również przy wykonywaniu monolitycznych stropów. Zazwyczaj wystarczą szalunki w formie drewnianych desek, ewentualnie płyt ze sklejki lub OSB. Są one usuwane, gdy beton całkowicie wyschnie i stanie się stabilną konstrukcją. Dostępne są również szalunki tracone (np. ze styropianu), które stają się integralną częścią konstrukcji. Tego typu szalunek dość rzadko stosuje się przy ławach fundamentowych, częściej natomiast przy płycie fundamentowej, Skoro wiesz już, co to jest szalunek, sprawdźmy, kiedy warto wykonać ławy w szalunku.
W jaki sposób powstają tradycyjne ławy w szalunkach?
Ławy fundamentowe to najpopularniejszy i najczęściej stosowany rodzaj fundamentu bezpośredniego pod domy jednorodzinne. Do wykonania tego typu fundamentów wystarczą wykopy wąskoprzestrzenne. Dno wykopu wylewa się betonem podkładowym, tzw. chudziakiem. Układa się również warstwę hydroizolacji. Następnie mocowane są szalunki w postaci drewnianych desek lub płyt kompozytowych, które ustabilizują grunt na czas wykonywania fundamentu, a także stworzą formę, w której beton nabierze docelowego kształtu i parametrów technicznych.
W szalunkach układane są zbrojeniowe pręty stalowe, które znacząco wzmacniają i usztywniają monolityczne konstrukcje żelbetowe i zapobiegają ich pękaniu na skutek dużych obciążeń. Gdy zbrojenie jest już gotowe, do form przygotowanych z szalunków wylewa się beton o odpowiedniej klasie. Szalunek można rozebrać po ok. 14 – 28 dniach w okresie letnim lub po 21 – 42 dniach w chłodniejszych okresach roku. Dlaczego część inwestorów zastanawia się nad tym, czy można pominąć szalunek? To oczywiście kwestia kosztów. Deski szalunkowe należy wypożyczyć, a ich montaż zabiera firmie budowlanej dodatkowy czas, co wpływa na koszty robocizny.
Czy szalunki pod fundamenty są niezbędne?
Jak się okazuje, szalunki nie są niezbędne przy budowaniu ław fundamentowych. Istnieją sytuacje, w których ławy można wznosić bezpośrednio w gruncie. Kiedy jest to możliwe? Wszystko zależy tak naprawdę od warunków wodno-gruntowych na konkretnej działce budowlanej. Chodzi przede wszystkim o spoistość i nośność gruntu, jak również o poziom wód gruntowych. Przed budową domu można zdecydować się na badanie geotechniczne, które pozwala bardzo precyzyjnie określić warunki wodno-gruntowe. Są one bardzo pomocne dla architekta adaptującego projekt, jak również dla firmy budowlanej, która będzie realizowała prace fundamentowe. Z szalunku można zrezygnować tylko wtedy, gdy mamy do czynienia ze zwartym i stabilnym gruntem oraz z niskim poziomem wód gruntowych. Optymalne warunki wodno-gruntowe są niestety rzadkością.
Kiedy należy wykonać ławy w szalunku?
W zdecydowanej większości domów murowanych ławy fundamentowe wykonuje się w szalunku, niezależnie od warunków wodno-gruntowych. Stabilizują one wykop, a jednocześnie pozwalają na równomierne rozprowadzenie betonu, który łatwiej jest zagęścić i wzmocnić. Z szalunku bezwzględnie należy skorzystać w sytuacji, gdy grunt nie jest zwarty i obsypuje się na dno wykopu, jak również wtedy, gdy na danym terenie występuje wysoki poziom wód gruntowych. Szalunek należy zastosować także w sytuacji, gdy kształt i zbrojenie fundamentów są skomplikowane. Na koniec warto jeszcze zaznaczyć, że szalunek okaże się zbawienny w przypadku niestabilnych warunków pogodowych.
