Kantówka to uniwersalny materiał budowlany wykorzystywany przy budowie różnych konstrukcji z drewna. Przy budowie domu jednorodzinnego kantówki są potrzebne chociażby na etapie wykonywania więźby dachowej spadzistego dachu. W przypadku domów wznoszonych w technologii szkieletowej kantówki są podstawą szkieletu. Z poniższego artykułu dowiesz się, czym właściwie jest kantówka, jakie posiada właściwości, a ponadto, czym różni się kantówka od legara.
Co to jest kantówka?
Kantówka to jeden z elementów wchodzących w skład tarcicy, czyli asortymentu drzewnego powstałego w wyniku przetarcia drewna okrągłego. To nic innego jak drewniana belka lub deska o prostokątnym przekroju poddana odpowiedniej obróbce. Ze względu na sposób obróbki, kantówki możemy podzielić na: strugane, niestrugane oraz klejone. Do produkcji kantówek wykorzystuje się najczęściej drewno z drzew iglastych, takich jak: sosna, świerk czy modrzew, aczkolwiek dostępne są także kantówki wykonane z dębu lub z buku. Kantówki są podstawą dla wszystkich drewnianych konstrukcji, np. więźb dachowych czy szkieletów w domach wznoszonych w technologii szkieletowej.
Czy kantówka i legar to to samo?
Często możemy spotkać się z pytaniem o to, czym różni się kantówka od legara. Otóż są to pojęcia synonimiczne oznaczające dokładnie to samo, czyli podłużne elementy drewniane o przekroju prostokąta lub kwadratu poddane określonej obróbce. Według Polskich Norm, tarcice można podzielić ze względu na grubość oraz szerokość poszczególnych elementów. W ten sposób uzyskać można: deski, bale, listwy, łaty, krawędziaki oraz belki. Samo określenie „kantówki” odnosi się oczywiście do ostrych krawędzi (kantów), które powstają w wyniku przetarcia drewna o przekroju okrągłym. A zatem, kantówka i legar to nazwy odwołujące się do tych samych elementów z drewna, niezależnie od grubości i szerokości. Może to być zarówno deska, belka, czy krawędziak. W mowie potocznej legary są jednak ściślej związane z branżą budowlaną, podczas gdy pojęcie kantówki jest objętościowo szersze.
Rodzaje kantówek wykorzystywanych w budownictwie
Kantówki możemy podzielić na trzy grupy, a mianowicie: niestrugane, strugane oraz klejone. Kantówki strugane są poddane obróbce strugania lub heblowania, w wyniku czego uzyskują jednolite i gładkie powierzchnie. Tego typu kantówki bardzo często są stosowane nie tylko w budownictwie, ale również do produkcji mebli. Z kolei kantówki niestrugane zostały poddane wyłącznie procesowi przetarcia. Posiadają chropowate powierzchnie, a obchodzenie się z nimi wymaga rękawic ochronnych, ze względu na ryzyko wbicia drzazgi. Niestrugane kantówki można poddać określonej metodzie obróbki pod kątem konkretnego zastosowania.
Ze względu na metody wytwarzania, kantówki możemy podzielić na lite oraz klejone. Kantówki lite zostały wykonane z jednego kawałka drewna, podczas gdy kantówki klejone są zbudowane z kilku sklejonych ze sobą warstw drewna. Jeszcze inny podział pozwala nam wyodrębnić kantówki bezsęczne oraz z elementami sęcznymi. Kantówki bezsęczne są droższe, ze względu na większą wytrzymałość mechaniczną. To właśnie kantówki pozbawione elementów sęcznych najczęściej wykorzystuje się do wznoszenia drewnianych konstrukcji nośnych.
Jakie zastosowanie znajdują kantówki?
Kantówki to podstawowy element budowlany wykonany z drewna. Mogą być wykorzystane do wznoszenia konstrukcji nośnych, a zatem ścian w domach szkieletowych, więźb dachowych w spadzistych dachach, jak również stropów drewnianych. Kantówki często są wykorzystywane również jako podstawa dla podłogi (tzw. podłoga na legarach). Można je zastosować zarówno wewnątrz domu, jak również na zewnątrz wykonując taras. Kantówki mogą być wykorzystane do budowy mniejszych konstrukcji, takich jak: altana ogrodowa, pergola czy chociażby buda dla psa. Poza budownictwem, kantówki są wykorzystywane również do produkcji mebli oraz innych elementów z drewna.
W jaki sposób można pozyskać kantówki wysokiej jakości?
Kantówki do budowy domu pozyskuje się najczęściej z tartaku lub z innego zakładu przetwórstwa drzewnego. W takich miejscach zamówienie można złożyć na podstawie projektu budowlanego, pozyskując wszystkie elementy, które są potrzebne do wykonania określonych konstrukcji. Kantówki można kupić także w każdym markecie budowlanym. Do marketów zwykle udajemy się jednak po mniejsze ilości konkretnych elementów drewnianych. Warto bowiem zaznaczyć, że kupując drewno bezpośrednio w tartaku można liczyć na atrakcyjniejszą cenę. Cena kantówek zależy od rodzaju drewna, sposobu obróbki, jak również od wymiarów poszczególnych elementów.
