Zdobiona i reprezentacyjna attyka była bardzo istotnym elementem budynków zachowanych w klasycystycznej stylistyce. W czasach starożytnych attyki pełniły przede wszystkim funkcję reprezentacyjną, aczkolwiek w razie pożaru zapobiegały również przedostawaniu się ognia na pokrycia dachów sąsiednich obiektów. Obecnie attyki poprawiają ochronę budynku przed czynnikami atmosferycznymi. W niniejszym artykule wyjaśniamy, co to jest attyka i jakie dokładnie funkcje pełni we współczesnych budynkach.
Czym właściwie jest attyka?
Attyka to górny fragment elewacji będący przedłużeniem ścian zewnętrznych i górujący nad pokryciem dachowym. Współczesne attyki są zbudowane z solidnych materiałów i pełnią funkcję ścian attykowych, zapewniając należytą ochronę przed warunkami atmosferycznymi. Najczęściej tego typu rozwiązanie stosuje się w przypadku dachów płaskich, aczkolwiek spotkamy się z nim także w przypadku dachów jednospadowych (pulpitowych) oraz dachów dwuspadowych od strony ścian szczytowych. Współczesna attyka jest najczęściej murem ogniowym, co oznacza, że jest wykonana z niepalnego materiału o grubości min. 25 cm.
Jak już mówiliśmy, attyki stosowane w czasach starożytnych pełniły przede wszystkim funkcję dekoracyjną. Co ważne, nie zawsze była to ścianka – czasem była to po prostu balustrada lub rząd sterczyn. Niektóre attyki zapobiegały także w razie pożaru przedostawaniu się ognia na dachy sąsiednich budynków. Z biegiem czasu attyka nabierała jednak nowych funkcji i już w okresie renesansu była stosowana także do ochrony przed warunkami atmosferycznymi. O ile dawniej attyka była w pierwszej kolejności elementem dekoracyjnym, o tyle współcześnie proporcje się odwróciły. Attyka ma być przede wszystkim funkcjonalna, a dopiero w drugiej kolejności może być elementem ozdobnym.
Jakie funkcje pełni współczesna attyka?
Ściany attykowe w pierwszej kolejności mają na celu zabezpieczyć elewację budynku przed zaciekaniem wód opadowych. Wyznaczają kierunek spływu wody do krawędzi dachu zakończonej rynną. Taka attyka musi posiadać szczelną hydroizolację oraz termoizolację, aby być pewnym punktem budynku i nie przepuszczać wody także pod pokrycie. Złączenie pokrycia dachu z attyką to newralgiczny punkt, który musi zostać wykonany z najwyższą precyzją. Ponadto, dobrze wykonana attyka może redukować straty ciepła, ponieważ zapobiega wytwarzaniu się mostków termicznych w punkcie styku ze ścianą.
Attyka jest wykonywana z niepalnych materiałów o grubości min. 25 cm. To oznacza, że pełni jednocześnie funkcję muru ogniowego. Tak samo jak w okresie starożytności, współczesna attyka w razie pożaru ma zminimalizować ryzyko przedostania się ognia na sąsiednie obiekty. W przypadku stropodachów użytkowych służących za taras widokowy, attyka jest naturalną formą balustrady. Jednocześnie, w reprezentacyjnych rezydencjach oraz innych domach zachowanych w stylu klasycystycznym, attyka może być ważnym elementem ozdobnym.
Na jakich dachach stosuje się attykę?
Z attyką spotkamy się przede wszystkim na płaskich dachach. W praktyce zazwyczaj są one wyprofilowane w taki sposób, aby zachować kilkustopniowy spadek w kierunku krawędzi, na której zamocowana jest rynna. W tej sytuacji ściany attykowe zapobiegają ściekaniu wody w innych kierunkach, chroniąc tym samym elewację. Co ważne, attyka nie tylko chroni elewację przed nieestetycznymi zaciekami, ale również przed nadmiarem wilgoci, której konsekwencją jest rozwój pleśni i grzybów, ale także uszkodzenie warstwy termoizolacyjnej budynku.
Z attyką spotkać się możemy również na dachach jednospadowych (pulpitowych). Wówczas attykę można zastosować z trzech stron, tak, aby woda spływała w kierunku krawędzi połaci. Ściany attykowe stosuje się czasami także w domach dwuspadowych – wówczas są one wydłużeniem ścian szczytowych budynków. Z takim rozwiązaniem możemy spotkać się np. w nowoczesnych stodołach, w których stosuje się dach pozbawiony okapu.
Prawidłowo wykonana attyka – o czym należy pamiętać?
Attykę można wybudować z bloczków betonowych, z cegły ceramicznej lub z silikatów. Możliwe jest także stworzenie monolitycznej konstrukcji z betonu wylewanego w deskowaniu. Attyka powinna posiadać szczelną hydroizolację oraz termoizolację. W ten sposób sama jest chroniona przed oddziaływaniem wilgoci, a jednocześnie zapobiega wytwarzaniu się mostków termicznych. Szczyt attyki zabezpiecza się odpowiednio wyprofilowaną blachą. Przy wykonaniu attyki bardzo istotną kwestią jest odpowiednie uszczelnienie styków, czyli miejsc, w których attyka łączy się ze ścianami zewnętrznymi, a także z konstrukcją dachu. Są to newralgiczne punkty, które w przyszłości będą najbardziej narażone na powstawanie nieszczelności. W związku z tym, attyka powinna być wykonywana przez wykwalifikowanych i doświadczonych specjalistów.
