We współczesnym budownictwie dużą popularnością cieszą się rozwiązania, które pozwalają wydatnie skrócić czas budowy domu. Do takich rozwiązań bez wątpienia zaliczają się systemy szalunkowe, które znacznie skracają czas wznoszenia monolitycznych konstrukcji betonowych. Są również dużo tańsze w zastosowaniu, aniżeli tradycyjne szalunki. W tym artykule wyjaśniamy, czym są systemy szalunkowe i jakie rodzaje systemów możemy wyróżnić.
Czym właściwie są systemy szalunkowe?
Systemy szalunkowe są niezbędne do wznoszenia obiektów wielkogabarytowych, aczkolwiek coraz częściej znajdują zastosowanie także w budownictwie mieszkalnym jednorodzinnym. Tradycyjny szalunek to po prostu forma, zwykle z drewnianych desek lub drewnopodobnych płyt, w których umieszcza się zbrojenie, a następnie zalewa betonem. Szalunek podtrzymuje taką konstrukcję do czasu, aż beton nabierze docelowych parametrów technicznych. Systemy szalunkowe są projektowane z myślą o wznoszeniu wielu konstrukcji w krótkim czasie. Po stworzeniu jednej konstrukcji szalunek można szybko rozłożyć i przesunąć w inne miejsce, zaczynając kolejny etap prac. Systemy szalunkowe pozwalają zatem znacznie skrócić czas budowy i oszczędzić materiały.
Systemy szalunkowe ze względu na zastosowanie możemy podzielić na ścienne i stropowe. Systemy ścienne często są zbudowane z ram o konstrukcji metalowej obłożonych jednostronnie sklejką. Natomiast systemy stropowe mają formę pulpitów ze sklejki i są oparte na drewnianych dźwigarach, które podtrzymują metalowe stemple. Systemy szalunkowe można wypożyczyć, a koszt takiego wypożyczenia jest porównywalny do zamówienia i złożenia tradycyjnych szalunków.
Rodzaje systemów szalunkowych
Jak już wiesz, ze względu na konstrukcję, do której używa się szalunków systemowych, wyróżnić możemy systemy szalunkowe ścienne oraz stropowe. Dostępne są także specjalistyczne szalunki przeznaczone do zabezpieczenia wykopów na etapie robót ziemnych. Inną klasyfikacją jest natomiast podział ze względu na to, w jaki sposób wykorzystywane są poszczególne konstrukcje. W ten sposób możem wyróżnić następujące systemy:
Szalunki przestawne
To modułowe formy, które można łatwo dostosować do wymiarów wznoszonej ściany monolitycznej. Wystarczy dostosować taki system do wymiarów i grubości ściany i można przystąpić do prac konstrukcyjnych. Gdy mieszanka betonowa na bierze odpowiednich parametrów, szalunki przestawne ulegają demontażowi i można je przestawić w kolejne miejsce, celem budowania kolejnej ściany. Używanie szalunków przestawnych wymaga stworzenia czterech stanowisk: stanowiska demontażu, stanowiska montażu, stanowiska prac budowlanych oraz stanowiska dojrzewania betonu. Najczęściej wykorzystywana jest stalowa rama z deskowaniem typu lekkiego z drewna lub z płyt stalowanych żebrowanych.
Szalunki przesuwane
Do wznoszenia wysokich konstrukcji wielopoziomowych wykorzystuje się szalunki przesuwne. Takie szalunki składają się z szeregu powtarzających się modułów w układzie poziomym. Tego typu szalunki przypominają nieco rusztowanie. Po wykonaniu jednego etapu prac szalunki są po prostu przesuwane w pionie w ramach tej samej konstrukcji, bez konieczności ich demontażu. Bardzo często są wykorzystywane przy wznoszeniu wysokich hal, jak również tunelów czy kanałów.
Szalunki ślizgowe
Szalunki ślizgowe są konstrukcyjnie bardzo zbliżone do szalunków przesuwnych. Tutaj również nie trzeba demontować szalunków po skończeniu jednego etapu pracy. Różni się natomiast sposób przemieszczenia deskowań. Są one przesuwane w płaszczyźnie lica konstrukcji, bez zmiany formy. Tego typu szalunki systemowe znajdują zastosowanie przy budowie wysokich obiektów, takich jak: ściany oporowe, zapory wodne, hale fabryczne. Do podnoszenia deskowań ślizgowych wykorzystywane są specjalne dźwigniki, które poruszają się po prętach niosących.
Jakie korzyści zapewniają systemy szalunkowe?
Szalunki systemowe pozwalają znacząco skrócić czas trwania prac budowlanych. Zamiast projektować i wznosić pojedyncze szalunki, co wymaga sporo czasu i kosztów, można po prostu wynająć gotowe systemy, które dostosowuje się do specyfiki danej konstrukcji. W obiektach wielkokubaturowych ciężko sobie obecnie wyobrazić prace bez tego typu szalunków. Jednak coraz częściej są one wykorzystywane także w budownictwie mieszkalnym jednorodzinnym, zwłaszcza przy budowie stropów monolitycznych. Takie systemy można wynająć, a koszt najmu jest zbliżony do zaprojektowania i wykonania jednorazowych szalunków. Biorąc pod uwagę, że skrócenie czasu budowy często przekłada się na dużo niższe koszty, systemy szalunkowe mogą okazać się bardziej opłacalnym rozwiązaniem.
