Zapotrzebowanie energetyczne nowych domów wybudowanych w zgodzie ze standardem WT 2021 nie może przekraczać 70 kWh/m2 na rok. Domy energooszczędne potrafią znacznie zejść poniżej tego poziomu, a ich zapotrzebowanie często nie przekracza 40 kWh/m2 rocznie. Oznacza to oczywiście dużo niższe zużycie energii. Uzyskanie takiego wyniku wymaga nie tylko dobrych materiałów termoizolacyjnych, ale również nowoczesnych rozwiązań technologicznych. Jakie ogrzewanie domu energooszczędnego potrafi zaoferować najlepsze wyniki?
Czym charakteryzuje się dom energooszczędny?
Dom energooszczędny odznacza się bardzo dobrą charakterystyką energetyczną, a jego zapotrzebowanie na energię pierwotną do celów grzewczych jest dużo niższe, aniżeli w przypadku domów zgodnych ze standardem WT 2021, w których jest to maksymalnie 70 kWh/m2 rocznie. Zapotrzebowanie domów energooszczędnych może być nawet dwukrotnie niższe. Można to uzyskać stosując wysokiej jakości materiały termoizolacyjne, ciepłe okna i drzwi, a także odpowiednie rozwiązania technologiczne, które pozwalają zmniejszyć zapotrzebowanie energetyczne.
Podstawą jest oczywiście ogrzewanie domu energooszczędnego. Powinien to być system bezemisyjny lub niskoemisyjny, który pozwala na wyeliminowanie konieczności budowy komina. Zdecydowana większość domów energooszczędnych bazuje bowiem na wentylacji mechanicznej, jako iż wentylacja grawitacyjna w domach pozbawionych mostków termicznych jest dużo mniej efektywna. Domy energooszczędne odznaczają się także zwartą bryłą o minimalistycznym wykończeniu, bez zbędnych elementów architektonicznych. Tego typu domy są bowiem prostsze do ogrzania, a jednocześnie mniej narażone na wystąpienie mostków cieplnych.
Jakie systemy stosuje się w domu energooszczędnym?
Jak już mówiliśmy, w domu energooszczędnym zazwyczaj stosuje się wentylację mechaniczną. Brak komina wyklucza bowiem możliwość wykonania wentylacji grawitacyjnej. Co za tym idzie, ogrzewanie domu energooszczędnego musi być niskoemisyjne lub bezemisyjne. W grę wchodzą tak naprawdę trzy systemy: ogrzewanie gazowe, ogrzewanie elektryczne oraz pompa ciepła. Poniżej szerzej omawiamy poszczególne rozwiązania technologiczne:
Wentylacja mechaniczna z rekuperacją
Chociaż wentylacja mechaniczna z rekuperacją nie jest instalacją grzewczą, to jednak ma pewien związek z ogrzewaniem domu energooszczędnego. Po pierwsze, tego typu instalacja jest doskonałą alternatywą dla wentylacji grawitacyjnej, która bardziej naraża dom na wystąpienie mostków termicznych. Po drugie, wymiennik ciepła stosowany w tym rodzaju wentylacji pozwala odzyskać dużą część ciepła z zużytego powietrza, które jest wyprowadzane na zewnątrz budynku. Ciepło to jest następnie przekazywane do chłodnego powietrza z zewnątrz. A zatem, świeże powietrze wprowadzone do domu jest wstępnie ogrzewane. Najlepsze rezultaty daje gruntowy wymiennik ciepła ulokowany pod ziemią. System ten z powodzeniem może być wykorzystywany w lecie do klimatyzowania wnętrz.
Pompy ciepła
Jednym z najpopularniejszych systemów grzewczych stosowanych w energooszczędnych domach jest pompa ciepła. Urządzenie to pozwala ogrzewać dom ciepłem pozyskanym z otoczenia. Może to być powietrze (pompy powietrzne), woda (pompy wodne) oraz grunt (pompy gruntowe). Do prawidłowego działania pompa ciepła potrzebuje energii elektrycznej. Jej sprawność może jednak osiągać nawet 400%. Oznacza to, że takie urządzenie jest w stanie wyprodukować czterokrotnie więcej energii cieplnej w stosunku do zużytej energii elektrycznej. Żadne inne ogrzewanie domu energooszczędnego nie może się pod tym względem równać z pompą ciepła. System ten ma w zasadzie tylko jedną wadę. Jest zdecydowanie najdroższy i wymaga większych nakładów przy budowie domu.
Niskoemisyjne ogrzewanie gazowe
Niskoemisyjne kotły kondensacyjne wykorzystują do ogrzewania domu gaz ziemny. System ten jest przyjazny dla środowiska, ponieważ emisja zanieczyszczeń i gazów cieplarnianych jest ograniczona do absolutnego minimum. Instalacja ta jest także bezobsługowa i pozwala łatwo utrzymać komfortową temperaturę. Z ogrzewaniem gazowym dobrze współpracują zarówno grzejniki, jak również ogrzewanie podłogowe. Ogrzewanie gazowe jest droższe w eksploatacji od pompy ciepła, ale sam zakup i montaż tego systemu może być nawet dwukrotnie tańszy. Najlepsze piece kondensacyjne osiągają sprawność na poziomie ok. 120%. Minusem jest to, że gazowe ogrzewanie domu energooszczędnego można zastosować tylko wtedy, gdy działka zostanie wyposażona w przyłącze gazowe.
Niskoemisyjne ogrzewanie elektryczne
W domach energooszczędnych wbrew pozorom całkiem nieźle sprawdzi się także niskoemisyjne ogrzewanie elektryczne. Istnieje wiele rodzajów instalacji, począwszy od folii i mat grzewczych, poprzez tradycyjne panele i grzejniki, kończąc na dmuchawach, nagrzewnicach i promiennikach podczerwieni. W tradycyjnych domach ogrzewanie energią elektryczną jest mało opłacalne, ale w domach energooszczędnych koszty mogą być zbliżony lub nieznacznie wyższe od ogrzewania gazem. Plusem jest jednak to, że energię można dostarczyć np. za sprawą instalacji fotowoltaicznej. Instalacja ta jest zatem najbardziej efektywna właśnie w połączeniu z fotowoltaiką.
Ile kosztuje ogrzewanie domu energooszczędnego?
Dokładny koszt ogrzewania zależeć będzie od wielu czynników, w tym od sprawności i klasy wybranej instalacji grzewczej, a także od zmieniających się cen energii. Załóżmy jednak dom energooszczędny o powierzchni 100 m2, którego zapotrzebowane na energię pierwotną wynosi ok. 40 kWh na m2 rocznie. Bezkonkurencyjna jest pompa ciepła. Koszty ogrzewania domu energooszczędnego tym systemem nie powinny przekroczyć 2000 zł. W przypadku prądu elektrycznego, wiele zależy od wybranej taryfy. Koszty powinny mieścić się w granicy ok. 6000 – 7000 zł rocznie (koszty te można zredukować z pomocą instalacji fotowoltaicznej. Jeśli chodzi o gaz ziemny w taryfie W-3, tutaj koszty ogrzewania w skali roku nie powinny przekroczyć 3500 zł.
